Δημιουργία βάσης γνώσης για τουριστικό σχεδιασμό σύμφωνα με τις αρχές και της αξίες της αξιοβίωτης ολοκληρωμένης ανάπτυξης - Ζβάριτς, Βίτα (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών. Τομέας Τοπογραφίας. Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης, 2018)
Ο τουρισμός δεν είναι μία ανεξάρτητη και αυτόνομη οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα αλλά αποτελεί μαζί με άλλους τομείς ένα ενιαίο παραγωγικό σύμπλεγμα που λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη της Ελληνικής οικονομίας. Η μέχρι σήμερα τουριστική ανάπτυξη έχει αναλυθεί, περιγραφεί και εξηγηθεί κάτω από την επίδραση της κυρίαρχης ιδεολογίας της οικονομίας της αγοράς. Η τουριστική ανάπτυξη από θεωρητική σκοπιά καλύπτει όμως και τις οικονομικές, κοινωνικές, κοινωνιολογικές και ψυχολογικές πτυχές του τουριστικού φαινομένου. Αυτό οδηγεί στην ανάγκη για διεπιστημονική προσέγγιση των διαφόρων λειτουργιών του τουρισμού. Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία, σύμφωνα με τη φιλοσοφία της προσέγγισης που δόθηκε, μελετήθηκαν 30 περιοχές από όλη την Ελλάδα. Με βάσει των ιστοσελίδων, εφαρμογών, τουριστικών οδηγών που μελετήθηκαν διαπιστώθηκε ότι η κάθε ιστοσελίδα, εφαρμογή, τουριστικός οδηγός έχει μια ξεχωριστεί προσέγγιση στην διαμόρφωση του Vacation Planning, χωρίς να βασίζεται στην Θεωρία της Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης. Έτσι σε αυτή τη εργασία προτείνεται να γίνει διαφορετική προσέγγιση ενός «Τουριστικού Οδηγού» με βάση την θεωρία της «Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης» και να αλλάξει όλη η θεωρία του τουρισμού. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η δημιουργία μιας πλατφόρμας αναζήτησης και επιλογής τουριστικών προορισμών στην Ελλάδα που θα στηρίζεται στις πραγματικότητες της κάθε περιοχής δηλ. στον πολιτισμό, την οικονομία, το περιβάλλον, την τεχνολογία και την κοινωνία. Στόχος είναι η μετατόπιση του επίκεντρου του ενδιαφέροντος ενός επισκέπτη και η προσέγγιση πέρα από τα συνήθη κριτήρια επιλογών όπως π.χ. τα αξιοθέατα και τις παραλίες, μέσα σε ένα γενικότερο εύρος επιλογών που θα περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις της πραγματικότητας και θα αναδεικνύει νέες δραστηριότητες. Αυτή η προσέγγιση του τουρισμού στηρίζεται στην ανάλυση της έννοιας στης «Πολιτικές, Κοινωνικές και Πολιτισμικές όψεις της ‘πραγματικής’ πραγματικότητας και η φιλοσοφία της Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης», Δ. Ρόκος. Σύμφωνα με αυτή, απαιτούνται και προϋποτίθενται για κάθε περιοχή/περιφέρεια οι με διεπιστημονική και ολιστική μεθοδολογία Ολοκληρωμένες Αποδόσεις (Integrated Surveys) των φυσικών και ανθρώπινων διαθεσίμων, αλλά και των πολυδιάστατων σχέσεων, αλληλεξαρτήσεων και αλληλεπιδράσεών τους και των τάσεων μεταβολών τους δια μέσου του χρόνου, για θεμελίωση μιας πραγματικά Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, δηλαδή: • της ταυτόχρονα οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής, πολιτισμικής και κατάλληλα τεχνικής/τεχνολογικής, και γι’ αυτό Αξιοβίωτης Ανάπτυξης, γιατί θα τελείται πάντα σε διαλεκτική αρμονία και με σεβασμό στον Άνθρωπο ως πρόσωπο, όπως αυτός εντάσσεται ειρηνικά και δημιουργικά στο Φυσικό και Πολιτισμικό Περιβάλλον του, ως οργανικό και αναπόσπαστο μέρος του και όχι ως κυρίαρχος, ιδιοκτήτης, "επενδυτής" ή εκμεταλλευτής του. Στα πλαίσια αυτά στη παρούσα εργασία επιλέχθηκαν 30 σημεία στον ελλαδικό χώρο, με ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον. Για το κάθε σημείο έγινε αναλυτική αναζήτηση και καταγραφή των δεδομένων της περιοχής ταξινομώντας τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν στη βάση των πραγματικοτήτων στις εξής ενότητες : Πολιτισμική Πραγματικότητα, Οικονομική Πραγματικότητα, Περιβαλλοντική Πραγματικότητα, Τεχνολογική Πραγματικότητα, Κοινωνική Πραγματικότητα καθώς και της πολιτικής διάστασης, όπως αυτή εντάσσεται σε κάθε ένα από τους τομείς. Τα δεδομένα των καταγραφών για τα 30 σημεία εισήχθησαν κέλυφος Έμπειρου Συστήματος Nexpert Object 2.0.2. με κατάλληλο τρόπο έτσι ώστε να παραχθεί μία διαδικασία τουριστικών προτάσεων για τον ενδιαφερόμενο επισκέπτη. Αναπτύχθηκαν 3 διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης αντίστοιχες με: 1. την θεώρηση του απλού επισκέπτη 2. την θεώρηση του επισκέπτη που αναζητά μία συγκεκριμένη δραστηριότητα 3. την γνώση του επισκέπτη για τις παραμέτρους ανάπτυξης Το αποτέλεσμα που προκύπτει σε κάθε περίπτωση είναι επί της ουσίας ένας τουριστικός οδηγός με προτάσεις στο επισκέπτη για τις περιοχές που επικεντρώνουν τα χαρακτηριστικά της αναζήτησης του και περιλαμβάνουν όλο εκείνο το φάσμα των πραγματικοτήτων που εστιάζεται το ενδιαφέρον του. Από την προσπάθεια αυτή ως Συμπέρασμα προκύπτει ότι έγινε μία πρώτη προσέγγιση της έννοιας της τουριστικής ανάπτυξης από μία άλλη οπτική που δίνει στον επισκέπτη την ευκαιρία να αντιληφθεί το μέγεθος των επιλογών που μπορεί να προσφέρει η γνώση των πραγματικοτήτων για κάθε προορισμό στον ελλαδικό χώρο. Επίσης το όλο εγχείρημα στηρίζεται στην αξιολόγηση και καταγραφή των υπαρχόντων πραγματικοτήτων για κάθε σημείο το οποίο επιλέχθηκε, έτσι είναι σαφές πως για να παραχθεί μία πλατφόρμα που θα λειτουργεί εν τέλει ως τουριστικός οδηγός, θα πρέπει να ενημερώνεται τακτικά για τις μεταβολές των καταγραφών των σημείων. Έτσι καταγραφές που αφορούν τις τουριστικές υποδομές (π.χ. ξενοδοχεία, καταλύματα κ.α.) ή πολιτιστικές εκδηλώσεις (π.χ. φεστιβάλ, καλλιτεχνικά δρώμενα κ.α.) πρέπει να ενημερώνονται καθώς αποτελούν το μεταβλητό μέρος των καταγραφών έναντι των σταθερών όπως μουσεία, αξιοθέατα κλπ. Η πρόσβαση στην πληροφορία, στο πλαίσιο της ολοένα αναπτυσσόμενης τεχνολογίας μπορεί να αποτελέσει τελικά εκείνο το εργαλείο για την εφαρμογή ολιστικών θεωριών Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης του Δ. Ρόκου. Ειδικότερα η εφαρμογή στον τουριστικό τομέα θα μπορούσε να έχει όχι μόνο θετικά οικονομικά αποτελέσματα για την Ελλάδα αλλά και μετατόπιση του χαρακτήρα του τουρισμού που παρέχεται στη χώρα μας, διευρύνοντας τον πέρα από τα στενά πλαίσια των τουριστικών υπηρεσιών των νησιωτικών περιοχών κατά του θερινούς μήνες, εστιάζοντας στον πολιτισμό, στην κοινωνία, στην τεχνολογία, στα ήθη και έθιμα, στη γαστρονομία κ.α. αναδεικνύοντας έτσι το πλούτο της Ελλάδος και νέους προορισμούς και δραστηριότητες για τον επισκέπτη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τέλος παραθέτοντας οι προοπτικές της βάσης γνώσης για τον Τουριστικό Οδηγό που αναπτύχθηκε.