ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ - Ανδρουλιδάκης, Εμμανουήλ (Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2018)
Η τιμή του χρυσού μετά από μια ραγδαία ανοδική πορεία από το 2005 έως το 2012 εξακολουθεί να παραμένει μέχρι σήμερα σε υψηλά επίπεδα με αποτέλεσμα να έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον οικονομολόγων και επενδυτών. Η παρούσα εργασία ξεκινάει με μία ανασκοπική έρευνα πάνω στον ρόλο που έχει διαδραματίσει ο χρυσός στην ανθρώπινη ιστορία. Διαχρονικά, ο χρυσός χρησιμοποιούταν ως νόμισμα, ως εμπόρευμα, ως κόσμημα και τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται ως επένδυση, ως πρώτη ύλη στη βιομηχανία, ακόμη και για βρώση. Ουσιαστικά, σχεδόν σε όλη τη διαδρομή του ανθρώπου έχει παίξει καθοριστικό ρόλο τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Βασικός στόχος της εργασίας αποτελεί η εύρεση οικονομικών παραγόντων και δεικτών οι οποίοι επηρεάζουν την τιμή του χρυσού τα τελευταία χρόνια, καθώς επίσης και η ανάπτυξη μοντέλου εκτίμησης της μηνιαίας τιμής του χρυσού. Η ανάπτυξη του μοντέλου έχει σαν απώτερο σκοπό να μελετηθούν ποσοτικά και ποιοτικά η επιρροή των υπό εξέταση οικονομικών δεικτών και παραγόντων στην τιμή του χρυσού. Οι οικονομικοί παράγοντες-δείκτες που εξετάζονται είναι: Βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες: οι δείκτες NASDAQ, NIKKEI, Standard & Poor 500, NYSE (ο δείκτης του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης), Dow Jones Industrial Average και XAU (Philadelphia Gold and Silver Index). Μακροοικονομικοί δείκτες: ο πληθωρισμός, ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI), το χρηματικό απόθεμα (Μ1) και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ. Νομισματικοί δείκτες: η ισοτιμία δολαρίου-ευρώ και ο σταθμισμένος δείκτης ισοτιμίας δολαρίου ΗΠΑ (USD Index). Κοινωνικοοικονομικοί δείκτες: ο δείκτης εμπιστοσύνης καταναλωτών (CCI) και ο δείκτης εμπιστοσύνης επιχειρήσεων (BCI). Τιμές άλλων παρεμφερών αγαθών: η τιμή του αργού πετρελαίου και η τιμή του ασημιού. Όλοι οι παραπάνω παράγοντες εξετάστηκαν ως προς τη συσχέτισή τους με την τιμή του χρυσού και εξήχθησαν κάποια αρχικά συμπεράσματα. Εν συνεχεία, επιχειρήθηκε η εκτίμηση της τιμής του χρυσού μέσω αυτών των παραγόντων-μεταβλητών. Για την ανάπτυξη του κατάλληλου μοντέλου εκτίμησης εφαρμόστηκε Πολλαπλή Γραμμική Παλινδρόμηση (ΠΓΠ), καθώς και Μη Γραμμική Πολλαπλή Παλινδρόμηση (ΜΓΠΠ), μέθοδοι που ενδείκνυνται για τέτοιου είδους εκτιμήσεων. Κατόπιν πολυάριθμων δοκιμών, η έρευνα μας οδήγησε σε δύο σύνολα μεταβλητών τα οποία έδωσαν αξιόλογα αποτελέσματα και με τις δύο μεθόδους ανάλυσης. Το πρώτο μοντέλο εκτίμησης τιμής του χρυσού περιλαμβάνει: τον δείκτη τιμών καταναλωτή, την τιμή του ασημιού και τον δείκτη ΝΙΚΚΕΙ και περιγράφει-εκτιμάει την τιμή του χρυσού κατά 97,43% με τη μέθοδο της ΠΓΠ και κατά 98,45% με τη μέθοδο της ΜΓΠΠ. Το δεύτερο μοντέλο: περιλαμβάνει το χρηματικό απόθεμα Μ1, την τιμή του ασημιού, τον σταθμικό δείκτη ισοτιμίας δολαρίου και τον δείκτη ΝΙΚΚΕΙ και περιγράφει την τιμή του χρυσού κατά 96,95% με τη μέθοδο της ΠΓΠ και κατά 97,52% με τη μέθοδο της ΜΠΓΠ. Τέλος, οι αναλύσεις των μοντέλων εκτιμήσεων έδειξαν ότι τη μεγαλύτερη επιρροή στη μηνιαία τιμή του χρυσού ασκούν ο δείκτης τιμών καταναλωτή, ο σταθμισμένος δείκτης ισοτιμίας δολαρίου ΗΠΑ και το χρηματικό απόθεμα Μ1.