Διαμόρφωση πρότυπου πλαισίου εφαρμογής ασφαλείας στην ναυτιλία - Ξενάκης, Γεώργιος (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών, 2018)
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να καθορίσει μια πολιτική, ένα πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας από όλους τους φορείς που εμπλέκονται με ένα πλοίο, καθώς και να παρέχει οδηγίες – κατευθύνσεις για την ανάπτυξη μεθόδων, τη θέσπιση διαδικασιών, την εφαρμογή μέτρων και την καλλιέργεια «παιδείας» ασφάλειας, στοχεύοντας στη συνεχή μείωση των ατυχημάτων και διαμορφώνοντας παράλληλα νοοτροπία ευαισθητοποίησης και εγρήγορσης όλου του προσωπικού σε θέματα ασφάλειας. Ειδικότερα επιδιώκει την εμφύσηση «παιδείας» ασφάλειας σε όλο το προσωπικό, ενημερώνοντας και εκπαιδεύοντάς το κατάλληλα με στόχο την ενεργό συμμετοχή του στην πρόληψη των ατυχημάτων αλλά και στο να ερευνά και να εντοπίζει τους κινδύνους, ώστε να καθορίζει τρόπους αντιμετώπισής τους. Περαιτέρω, στόχος της διπλωματικής είναι ο καθορισμός ενός προγράμματος πρόληψης ατυχημάτων. Αυτό θα ερευνά και θα οριοθετεί πιθανές αιτίες δημιουργίας ατυχημάτων, θα εντοπίζει τους ενδεχόμενους κινδύνους πρόκλησης αυτών των ατυχημάτων (π.χ. λόγω εφαρμογής νέων τεχνολογιών) καθώς και τις πραγματικές πηγές πρόκλησής τους και θα εφαρμόζει πρακτικά και ρεαλιστικά μέτρα. Τα προληπτικά μέτρα που θα ασκούνται σε κάθε περίπτωση, για να είναι αποτελεσματικά, απαιτείται να είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης (π.χ. Συντήρηση μηχανής, ρόλος Προσωπικού, καιρός περιοχής κλπ). Ακόμα αυτά τα μέτρα θα πρέπει να έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Επειδή το προσωπικό είναι διαφορετικό και συχνά αλλάζει θέσεις μέσα στο εργασιακό χώρο, τα μέτρα οφείλουν να έχουν ένα διαρκές και μόνιμο αποτέλεσμα. Σε αντίθετη περίπτωση αυξάνονται οι πιθανότητες να συμβεί παρόμοιο ατύχημα. Τα ατυχήματα με νέες πήγες πρόκλησης είναι αρκετά σπάνια. Συνήθως είναι επαναλαμβανόμενα και το προσωπικό που εμπλέκεται είτε χαρακτηρίζεται από μικρή εμπειρία, ή από πολύ μεγάλη έχοντας υπέρ-εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Επομένως τα προληπτικά μέτρα δεν μπορούν να είναι βραχυπρόθεσμα αλλά μακροπρόθεσμα και οφείλουν να δημιουργούνται με βάση μία διαρκή και μόνιμη ισχύ, ώστε να είναι αποτελεσματικά. Επιπλέον τα προληπτικά μέτρα οφείλουν να είναι ρεαλιστικά και πρακτικά, και να μελετάται η επίδρασή τους στους στόχους της εκάστοτε ναυτιλιακής εταιρίας. Πρέπει επίσης να υπολογίζονται με βάση το κόστος, την αποτελεσματικότητα, τις επιπτώσεις στην εκπαίδευση και το χρόνο που απαιτείται για την εφαρμογή τους. Πιο συγκεκριμένα τα προληπτικά μέτρα που προέρχονται από τις διερευνήσεις των ατυχημάτων θα πρέπει να προλαμβάνουν όλες τις αιτίες που προκάλεσαν το ατύχημα, να είναι αποτελεσματικά σε παρόμοιες περιπτώσεις και να μην περιορίζονται μόνο στις αιτίες που προκύπτουν από τη διερεύνηση, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπίζουν όλους τους κινδύνους που διαπιστώθηκαν κατά την πορεία της διερεύνησης. Στην παρούσα διπλωματική θα γίνει μία προσπάθεια για:α Την επισκόπηση της μεθόδου συμπεριφορικής ασφάλειας (BBS) και του μοντέλου HFACS όπως αυτές εφαρμόζονται σε διάφορες βιομηχανίες καθώς και την διερεύνηση εφαρμογή τους στην ναυτιλία. β Την αξιολόγηση και κατηγοριοποίηση των κινδύνων που σχετίζονται με επισφαλής καταστάσεις, κατά προτεραιότητα, ανάλογα με την σοβαρότητα και την συχνότητα που εμφανίζονται και ακολούθως λαμβάνονται τα ανάλογα προληπτικά μέτρα μέσα στο πλαίσιο των κανονισμούς του ΙΜΟ. γ Την δημιουργία ενός πλαισίου με κατευθυντήριες οδηγίες ως προς την ανάπτυξη νοοτροπίας ασφάλειας και πρόληψης ατυχημάτων για όλο το προσωπικό ενός πλοίου.