Υστεροβυζαντινό οχυρό στη Καλλιθέα (Ζαραφώνα), Λακωνίας - Νίκας, Γιώργος (Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2017)
To κάστρο της Ζαραφώνας είναι κτισμένο στην κορυφή απότομου λόφου στις δυτικές υπώρειες της οροσειράς του Πάρνωνα. Αποτελείται από κεντρικό πύργο που ενσωματώνεται σε σχετικά μικρό περίβολο (704τ.μ.) με ελαφρώς καμπυλωμένες χαράξεις που ακολουθούν το ανάγλυφο και θεμελιώνονται σε βασικά σημεία στον ασβεστολιθικό βράχο. Η έρευνα χωροθετεί το κάστρο στην επαρχία της Μονεμβασίας και υπό την δικαιοδοσία της μητρόπολης της. Η επαρχία αυτή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης, και όταν η πόλη αλλάζει χέρια, κάτι που γίνεται αρκετές φορές στη μεσαιωνική ιστορία της, η επαρχία σε κάθε περίπτωση ακολουθεί την τύχη της πρωτεύουσάς. Η επαρχία τροφοδοτεί την Μονεμβασία με τα απαραίτητα γεωργικά και κτηνοτροφικά προιόντα που συντηρούν το εμπόριο όπως η περίφημη μαλαγουζιά. Λειτουργούν περιφερειακά λιμάνια, δορυφορικοί οικισμοί με εξειδικευμένες γεωργικές παραγωγές, και φυσικά, οχυρώσεις και κάστρα που διασφαλίζουν την ασφάλεια, την επικοινωνία της επαρχίας με την πρωτεύουσα, αλλά και τον έλεγχο του πληθυσμού. Όλη αυτή η εικόνα της ζωντανής μεσαιωνικής επαρχίας αλλάζει δραστικά στα χρόνια των Παλαιολόγων λόγω εμφύλιων διαμάχων, αλλά και λόγω της επικείμενης οθωμανικής απειλής. Το κάστρο σύμφωνα με την έρευνα, δημιουργήθηκε μέσα σε αυτό το ταραγμένο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Σήμερα το συγκρότημα βρίσκεται σε ερειπωμένη κατάσταση, κομμάτια του περιβόλου καταρρέουν από τις βροχοπτώσεις ενώ ο επιβλητικός πύργος που σώζεται σε μεγάλο ύψος, κινδυνεύει να χάσει ολόκληρη την δυτική όψη λόγω της κατάρευσης των ενδιάμεσων πατωμάτων και της γενικότερης παθολογίας που αναπτύχθηκε στα σχεδόν 600 χρόνια ζωής του. Στον περίβολο δεν παρουσιάζονται επισκευές ή φάσεις. Στον κεντρικό πύργο αντίθετα διακρίνεται δεύτερη οικοδομική φάση κατά την διάρκεια της οποίας διαμορφώνονται νέα ανοίγματα και ο πύργος αποτελεί πλέον οχυρωμένη κατοικία, στο κοινωνικοικονιμικό πλαίσιο της τουρκοκρατούμενης Λακωνίας. Το παράσπιτο τυπολογικά παρουσιάζει ομοιότητες με κατοικίες στο μεσαιωνικό Γεράκι, και η συσχέτισή του με τα λιγοστά εναπομείναντα αντίστοιχα παραδείγματα παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Αντίθετα ο κεντρικός πύργος συνδέεται λόγω των θολοδομιών, και της γενικότερης κατασκευής του, με αντίστοιχους πύργους στον Μυστρά, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα αρκετά στοιχεία μοναδικά στον χώρο της Λακωνίας.