Η διαχείριση του νερού ως στοιχείο αναβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος. Η περίπτωση των ρεμάτων της Αττικής. - Κρίκου, Παναγιώτα (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2017)
Τα ρέματα, οι χείμαρροι, τα ποτάμια ως στοιχεία της φυσικής τοπογραφίας, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη χωροθέτηση των πόλεων και έχουν επηρεάσει σημαντικά τη μορφή και την ανάπτυξη τους. Σε κανονικές συνθήκες, οι οικισμοί κατά την συγκρότηση και ανάπτυξή τους, διαμορφώθηκαν κοντά σε σημεία που υπήρχε άφθονο και συνεχές νερό για την ευκολότερη χρήση και μεταφορά του για την καθημερινότητα, καθώς και για τις μετακινήσεις αγαθών και την γεωκτηνοτροφική εργασία. Η σημασία των ρεμάτων στις αστικές περιοχές είναι πολύ μεγάλη καθώς λειτουργούν ως αντιπλημμυρικοί αγωγοί, συμβάλλουν στην οικολογική, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, δημιουργούν ευνοϊκές τοποκλιματικές συνθήκες και βελτιώνουν το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων. Ωστόσο η αστική ανάπτυξη που ακολουθήθηκε, από τις αρχές του 20ου αιώνα, είχε καταστροφικές συνέπειες για το φυσικό περιβάλλον. Τότε ξεκίνησε μια διαδικασία κάλυψης των αστικών ρεμάτων.Ανεξαρτήτως αν η ανάπτυξη έγινε βάσει σχεδίου ή όχι η διαχείριση του στοιχείου του νερού περιορίστηκε, στις περισσότερες περιπτώσεις, στην κάλυψη των ρεμάτων χωρίς να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα και είχε ως συνέπεια την καταστροφή της φυσικής τους κατάστασης και του άμεσου περιβάλλοντος τους. Στον ελληνικό χώρο, η ραγδαία αστική επέκταση και η διαχείριση των ρεμάτων στη λογική της υδραυλικής διευθέτησης έχει οδηγήσει σε εκτεταμένη υποβάθμιση και συρρίκνωση του υδρογραφικού δικτύου των πόλεων. Οι λανθασμένες αυτές επιλογές συνέβαλλαν στα περιβαλλοντικά προβλήματα των σύγχρονων πόλεων, στην υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και στην απαξίωση του δημόσιου υπαίθριου χώρου. Στα πλαίσια της σύγχρονης αντίληψης για την προστασία και ανάβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, η αποκατάσταση των ρεμάτων προβάλλει ως ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα του σχεδιασμού και αναδεικνύεται ως μια σημαντική εναλλακτική πολιτική για τη βελτίωση του αστικού τοπίου. Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο την ανάδειξη της προβληματικής για τη διαχείριση των αστικών ρεμάτων.Μέσα από τη συγκριτική μελέτη τεσσάρων ρεμάτων της Αθήνας, αναλύεται η πρακτική που έχει ακολουθηθεί μέχρι σήμερα για τη διαχείριση τους, εντοπίζονται οι διαφορετικές ποιότητες κατά μήκος τους και γίνεται μια προσπάθεια να προταθούν κατευθύνσεις για την περαιτέρω διαχείριση τους στο περιβάλλον των πόλεων. Αφορμή για την ανάπτυξη αυτών των προβληματισμών αποτελεί το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα θέματα διαχείρισης της φύσης στον αστικό χώρο και παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του αστικού ιστού.