Προς μια μεθοδολογική προσέγγιση για την ολοκλήρωση χερσαίου και θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού. Εφαρμογή στη ν. Ζάκυνθο - Πανάγου, Νικολέτα- Αφροδίτη (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών. Τομέας Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, 2017)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στον Τομέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, της Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, και επικεντρώνεται στην έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης χερσαίων και θαλάσσιων πόρων στο πλαίσιο του χωρικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού σε τοπική κλίμακα. Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη στρατηγική της Γαλάζιας Ανάπτυξης - της βιώσιμης δηλαδή αξιοποίησης του θαλάσσιου χώρου - η οποία έχει δημιουργήσει νέα πεδία έρευνας και προβληματισμού σχετικά με το αντικείμενο του χωροταξικού σχεδιασμού. Βασικό εργαλείο για την επιτυχή εφαρμογή της στρατηγικής της Γαλάζιας Ανάπτυξης είναι ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ), ο οποίος διασφαλίζει τη αειφορική αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων, καθορίζοντας (χωρικά) τις θαλάσσιες χρήσεις - δραστηριότητες και επιτυγχάνοντας την αποτελεσματική διαχείριση των συγκρούσεων και την ενδυνάμωση αντίστοιχων συνεργειών ανάμεσά τους. Στο πλαίσιο του ΘΧΣ εντάσσεται συχνά και η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιων Ζωνών (ΟΔΠΖ), διασυνδέοντας στην ουσία τις θαλάσσιες χρήσεις με τις παράκτιες. Στις περισσότερες εφαρμογές εντοπίζεται η σύνδεση αυτή. Ωστόσο, ένας επιτυχής Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός προϋποθέτει την συμπερίληψη της χερσαίας ανάπτυξης και των επιδράσεων που αυτή επιφέρει στον παράκτιο και θαλάσσιο χώρο. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργείται η ανάγκη αποτίμησης των επιδράσεων του χερσαίου χωροταξικού σχεδιασμού και γενικότερα των στρατηγικών ανάπτυξης του χερσαίου χώρου στους θαλάσσιους πόρους και τα οικοσυστήματα. Έτσι, η ολοκληρωμένη προσέγγιση στον χωροταξικό σχεδιασμό που θα επιτρέπει τη διαχείριση με βιώσιμο τρόπο των χερσαίων, παράκτιων και θαλάσσιων πόρων και χρήσεων κρίνεται απαραίτητη. Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση χερσαίου, παράκτιου και θαλάσσιου χώρου και η εφαρμογή της στη νησιωτική περιοχή της Ζακύνθου. Μέσα από την εφαρμογή αυτή, αναδεικνύονται εργαλεία και τεχνολογίες που συμβάλλουν στην ολοκλήρωση τόσο των μεταβλητών χερσαίου, παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, όσο και των ομάδων ενδιαφέροντος (stakeholders), ενώ παράλληλα εξάγονται και χρήσιμα συμπεράσματα για τις δυσκολίες που ανακύπτουν σε ανάλογες τοπικού χαρακτήρα εφαρμογές. Τέλος επισημαίνεται η σπουδαιότητα της χρήσης συμμετοχικών εργαλείων και εργαλείων διαχείρισης χωρικών δεδομένων σε ανάλογες εφαρμογές.