Αξιολόγηση οικοτοξικότητας μεταλλευτικών αποβλήτων με χρήση γεωχημικών δοκιμών και βιοδοκιμών - Αποστολοπούλου, Ευθαλία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών. Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών. Εργαστήριο Μεταλλουργίας, 2017)
H οικοτοξικότητα αποτελεί μία από τις επικίνδυνες ιδιότητες των αποβλήτων και πρέπει να εξετάζεται για το χαρακτηρισμό των αποβλήτων και την ταξινόμησή τους σε επικίνδυνα ή μη επικίνδυνα. Η συγκέντρωση των μετάλλων στο απόβλητο επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την οικοτοξικότητα και επομένως η αξιολόγηση της συγκεκριμένης ιδιότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα απόβλητα που προκύπτουν από την επεξεργασία ορυκτών που περιέχουν μέταλλα. Στην παρούσα φάση δεν υπάρχει ενιαία πειραματική μεθοδολογία σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση της οικοτοξικότητας των στερεών αποβλήτων και δεν έχουν θεσπιστεί συγκεκριμένες προδιαγραφές για τις δοκιμές που πρέπει να διεξαχθούν καθώς και αντίστοιχα όρια τοξικότητας. Στην παρούσα διπλωματική εφαρμόστηκαν γεωχημικές δοκιμές και βιοδοκιμές για την αξιολόγηση της οικοτοξικότητας των μεταλλευτικών αποβλήτων «Σαβούρα» από την περιοχή του Λαυρίου. Για το γεωχημικό χαρακτηρισμό του αποβλήτου πραγματοποιήθηκε χημική – ορυκτολογική ανάλυση, πρότυπες και μη δοκιμές εκχυλισιμότητας καθώς και δοκιμές διαλυτότητας με χρήση διαλυμάτων που προσομοιώνουν τη σύσταση του γλυκού νερού σε pH: 8 και pH: 6. Οι βιοδοκιμές που εφαρμόστηκαν περιλαμβάνουν τη δοκιμή της ακινητοποίησης του καρκινοειδούς Daphnia magna και τη δοκιμή φυτοτοξικότητας σε φυτά - δείκτες Lepidium Sativum, Sinapis Alba και Sorghum Saccharatum. Η πρώτη δοκιμή επιλέχθηκε καθώς το καρκινοειδές Daphnia magna, είναι ο πλέον χρησιμοποιούμενος οργανισμός για τον έλεγχο της τοξικότητας διαφόρων ουσιών στο υδάτινο περιβάλλον. Περαιτέρω, η εφαρμογή της δοκιμής φυτοτοξικότητας κρίθηκε σκόπιμη καθώς η «Σαβούρα» έχει χρησιμοποιηθεί στο Λαύριο ως κηπευτικό έδαφος. Το συμπέρασμα που προέκυψε από την εφαρμογή των πειραματικών δοκιμών είναι ότι όταν η ταξινόμηση του αποβλήτου στηρίζεται μόνο στη χημική ανάλυση του στερεού ή των εκπλυμάτων του, χαρακτηρίζεται ως χρόνιας τοξικότητας ανεξαρτήτως των συνθηκών. Αντιθέτως, η οικοτοξικότητα επηρεάζεται από την αλλαγή του pH και της σύστασης του υδάτινου περιβάλλοντος με βάση τις δοκιμές οικοτοξικότητας με Daphnia magna. Συγκεκριμένα βρέθηκε ότι το δείγμα αποβλήτου «Σαβούρα» είναι οικοτοξικό για τους υδρόβιους οργανισμούς σε περίπτωση που αποτεθεί σε υδάτινο περιβάλλον με ελαφρά όξινο pH. Τα νερά με αλκαλικό pH, όπου απαντώνται σχετικά υψηλές συγκεντρώσεις Ca, λειτουργούν προστατευτικά μειώνοντας την οικοτοξικότητα του δείγματος στους υδρόβιους οργανισμούς. Με βάση τα αποτελέσματα των δοκιμών που πραγματοποιήθηκαν στα φυτά προκύπτει ότι το απόβλητο δεν είναι φυτοτοξικό.