Ανάλυση και μελέτη ατυχημάτων σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου- εξαγωγή διδαγμάτων - Ζώμπος, Ιωάννης (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών, 2017)
Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι η ανάλυση και μελέτη σοβαρών ατυχημάτων που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου για την εξαγωγή διδαγμάτων για το σχεδιασμό και τη λειτουργία των υπεράκτιων εγκαταστάσεων. Στόχος είναι να προσδιοριστούν τα τεχνικά, λειτουργικά και οργανωτικά μέτρα ή λύσεις που θα πρέπει να λαμβάνονται για την αποτροπή παρόμοιων συμβάντων στο μέλλον. Συγκεκριμένα, επιλέχθηκαν σοβαρά ατυχήματα που προκλήθηκαν λόγω των κλασικών μεγάλων κινδύνων που αντιμετωπίζει η υπεράκτια βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, όπως η διαρροή υδρογονανθράκων από εκτονώσεις (blowouts), από τον εξοπλισμό παραγωγής, από κατακόρυφους αγωγούς σύνδεσης (risers) και υποθαλάσσιους αγωγούς (pipelines), που ενδεχομένως οδήγησαν σε πυρκαγιά ή/και έκρηξη. Επίσης, επιλέχθηκαν ατυχήματα λόγω δομικής αστοχίας των κατασκευών και σύγκρουσης πλοίου με πλατφόρμα, που ενδεχομένως οδήγησαν σε συνολική απώλεια της κατασκευής. Για τις ανάγκες της παρούσας εργασίας, πραγματοποιήθηκε σύγκριση σε πέντε μεθόδους από τις διαθέσιμες και ευρέως χρησιμοποιούμενες σήμερα μεθόδους διερεύνησης ατυχημάτων στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η μέθοδος barrier analysis επιλέχθηκε ως η κατάλληλη μέθοδος για την υλοποίηση του σκοπού της παρούσας εργασίας. Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψη αναφορές και άλλες διαθέσιμες πληροφορίες, για κάθε ατύχημα, έγινε η αποτύπωση της ακολουθίας των γεγονότων και καθορίστηκαν οι λειτουργίες φραγμάτων (barrier functions), οι οποίες είναι απαραίτητες για την αποτροπή ενός γεγονότος ή τον μετριασμό των συνεπειών του, εφόσον αυτό συμβεί. Έπειτα, οι λειτουργίες φραγμάτων εξετάστηκαν για την απόδοσή τους και εντοπίστηκαν όσες απέτυχαν και όσες λειτούργησαν. Η ακολουθία των γεγονότων και το σύνολο των λειτουργιών των φραγμάτων συνοψίστηκαν και απεικονίστηκαν υπό τη μορφή διαγράμματος στο τέλος της κάθε ανάλυσης των ατυχημάτων. Με βάση τα παραπάνω, σε όποιο ατύχημα ήταν εφικτό, διατυπώθηκαν διδάγματα για τον σχεδιασμό τα οποία μπορούν να ληφθούν υπόψη για τη σχεδίαση νέων κατασκευών, καθώς και διδάγματα για τη λειτουργία ώστε να μπορούν να εισαχθούν βελτιώσεις στις διαδικασίες λειτουργίας των υφιστάμενων και νέων εγκαταστάσεων. Η αποτροπή παρόμοιων ατυχημάτων στο μέλλον, που είναι και ο απώτερος στόχος της παρούσας εργασίας, μπορεί να επιτευχθεί με τη διατήρηση της λειτουργικότητας των μεμονωμένων φραγμάτων και την αποφυγή εξαρτήσεων μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, με την αποφυγή μίας πολλαπλής αστοχίας των λειτουργιών φραγμάτων. Για το λόγο αυτό, στο τελευταίο κεφάλαιο προσδιορίστηκαν τα τεχνικά μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνονται για την υλοποίηση των λειτουργιών φραγμάτων που μελετήθηκαν, καθώς και τα λειτουργικά και οργανωτικά μέτρα τα οποία, όπως αποδείχτηκε εμφανώς στο ατύχημα Macondo, συμβάλλουν στην υλοποίηση της λειτουργίας των φραγμάτων.