Σύγχρονες μορφές επενδύσεων στον τουρισμό. Ζητήματα ιδιοκτησίας της γης και κοινωνικά διακυβεύματα. Η περίπτωση της Costa Navarino. - Βλάση, Αναστασία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Οι νέες οικονομικές συνθήκες, όπως και οι αναδιαρθρωτικές απαιτήσεις και νομοθετικές αλλαγές που τις συνοδεύουν, έρχονται να μετασχηματίσουν το υπάρχον καθεστώς ιδιοκτησίας γης, με στόχο τη διευκόλυνση και επέκταση των νέων επενδυτικών μορφών στο χώρο. Ο τομέας του τουρισμού παρουσιάζεται ως «μοχλός» οικονομικής ανάπτυξης, προσφέροντας ένα πεδίο παραγωγής νέων τουριστικών προϊόντων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες της διεθνούς αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, η αξιοποίηση ανεκμετάλλευτων, μέχρι σήμερα, περιοχών υψηλού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη των νέων αυτών προϊόντων. Οι πρόσφατες τουριστικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας στον ελληνικό χώρο, αν και μεμονωμένες, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα των σύγχρονων απαιτήσεων και λειτουργούν ως υπόδειγμα για τη χάραξη των νέων επενδυτικών κατευθύνσεων για την αξιοποίηση της γης, μετασχηματίζοντας ριζικά τους όρους παραγωγής του χώρου και τις κοινωνικές σχέσεις γύρω από αυτόν. Η παρούσα εργασία μελετά την περίπτωση της Costa Navarino και την Περιοχή Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης στη Μεσσηνία, την μοναδική σε λειτουργία μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, εστιάζοντας στη χωρική διάσταση των μεταβολών που επιφέρει η υλοποίηση της επένδυσης, αλλά και στα κοινωνικά διακυβεύματα που αναδεικνύονται σε αυτήν την διαδικασία. Εντοπίζονται στοιχεία μετασχηματισμού των κοινωνικών δυναμικών στην περιοχή μελέτης, αλλά οι τάσεις διάχυσης ή συγκέντρωσης των ωφελειών σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, μελετάται ο ρόλος του κρατικού σχεδιασμού, στην κατεύθυνση προώθησης της επενδυτικής διαδικασίας και ταυτόχρονα διασφάλισης της προστασίας αυτής της κρίσιμης περιβαλλοντικά περιοχής. Τέλος, διερευνώνται οι ευρύτερες μεταβολές στην ανάπτυξη του χώρου, που σηματοδοτεί η γενίκευση του επενδυτικού αυτού υποδείγματος και σε άλλες περιοχές, αντίστοιχης περιβαλλοντικής αξίας.