Χρονικός προγραμματισμός και κοστολόγηση τεχνικών έργων με τη χρήση της τεχνολογίας του building information modeling (BIM) - Μαντόγιαννης, Βασίλειος (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Πολιτικών Μηχανικών, 2016)
Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση της τεχνολογίας του Building Information Modeling (ΒΙΜ) ή Πληροφοριακού Ομοιώματος Έργου (ΠΟΕ) και η εφαρμογή της για τη μελέτη χρονικού προγραμματισμού και εκτίμησης κόστους σε ένα κτιριακό έργο. Το BΙΜ είναι μια νέα τεχνολογία που αλλάζει σημαντικά τον τρόπο που προσεγγίζεται ένα τεχνικό έργο τόσο κατά το σχεδιασμό και τη μελέτη του όσο και για τη διαχείριση της κατασκευής και της λειτουργίας του. Κατ’ επέκταση το ΒΙΜ διαμορφώνει και νέους τρόπους συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και ομάδων που συμμετέχουν στην υλοποίηση ενός τεχνικού έργου (κύριος του έργου, μελετητές, κατασκευαστές, προμηθευτές, κλπ). Ένα τεχνικό έργο δεν απεικονίζεται πλέον στα σχέδια μόνο με γραμμές, επιφάνειες και όγκους αλλά «χτίζεται ψηφιακά» από εικονικά οικοδομικά στοιχεία και αντικείμενα, των οποίων η σύνθεση απαρτίζει ολόκληρο το έργο, και τα οποία περιέχουν όλες τις απαιτούμενες γραφικές και μη πληροφορίες. Το ΒΙΜ είναι ένα εργαλείο που υποστηρίζει και βελτιώνει τις λειτουργίες και τις διαδικασίες υλοποίησης και διαχείρισης τεχνικών έργων σε όλον τον κύκλο της ζωής τους. Επειδή πρόκειται για μια νέα τεχνολογία στον τομέα των κατασκευών, αρχικά στην παρούσα εργασία γίνεται ευρεία βιβλιογραφική ανασκόπηση και παράθεση των βασικών εννοιών του ΒΙΜ, αναφέρονται στοιχεία για την έως τώρα χρήση του στον κατασκευαστικό τομέα, αναπτύσσεται η έννοια της διαλειτουργικότητας και αναλύεται όλο το θεωρητικό υπόβαθρο γύρω από την μοντελοκεντρική διαχείριση τεχνικών έργων. Επιπλέον, αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιείται η τεχνολογία ΒΙΜ για το χρονικό προγραμματισμό και την εκτίμηση κόστους των τεχνικών έργων, παρατίθενται στοιχεία για έργα που έχουν κατασκευαστεί με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας και γίνεται σύγκριση με τις παραδοσιακές πρακτικές που χρησιμοποιούνται ως τώρα χωρίς τη χρήση του ΒΙΜ. Η πρακτική εφαρμογή που έγινε στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας σε επίπεδο μελέτης εφαρμογής, περιλαμβάνει τη συναρμογή (merging) μοντέλων ΒΙΜ επιμέρους μελετών του κτιρίου σε ενιαίο μοντέλο, την ανίχνευση ασυμβατοτήτων κατά τη συναρμογή, τη δημιουργία ενιαίου μοντέλου ΒΙΜ με τα στοιχεία όλων των επιμέρους μελετών, την σύνταξη χρονοδιαγράμματος κατασκευής του έργου, την οπτικοποίηση (εικονική αναπαράσταση) της διαδικασίας κατασκευής και την κατάρτιση του προϋπολογισμού του έργου. Για τις διάρκειες και το κόστος των δραστηριοτήτων δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων με στοιχεία από πέντε κτιριακά έργα των οποίων η κατασκευή έχει αποπερατωθεί, που συμπληρώθηκε και με στοιχεία από την διεθνώς χρησιμοποιούμενη βάση δεδομένων RS Means Construction Cost Estimating Data (www.rsmeans.com). Η συναρμογή των επιμέρους μελετών, ο έλεγχος για ασυμβατότητες μεταξύ των επιμέρους μελετών του έργου και η επίλυσή τους έγιναν με το λογισμικό Revit 2016 της εταιρείας Autodesk. Η μελέτη και κατάρτιση του χρονικού προγραμματισμού και η εικονική αναπαράσταση της κατασκευής έγιναν με το λογισμικό Asta PowerProject BIM της Elecosoft, ενώ η προμέτρηση ποσοτήτων εργασιών, η κοστολόγηση και η σύνταξη του προϋπολογισμού του έργου έγιναν με λογισμικό CostOS της Nomitech. Για τη χρήση όλων των προαναφερόμενων λογισμικών παραχωρήθηκαν από τους αντίστοιχους οίκους δωρεάν εκπαιδευτικές άδειες περιορισμένης χρονικής διάρκειας. Η χρήση του ΒΙΜ στο χρονικό προγραμματισμό και την εκτίμηση κόστους αυτοματοποίησε τις λειτουργίες της διαχείρισης του έργου, ενώ το ενιαίο μοντέλο κτιριολογικών πληροφοριών που δημιουργήθηκε αποτελεί το απαραίτητο υπόβαθρο για την υποστήριξη των μετέπειτα διαδικασιών λειτουργίας και συντήρησης του έργου. Στο τέλος της εργασίας παρουσιάζονται κάποια χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με τα οφέλη που θα έχει ο τομέας της διαχείρισης τεχνικών έργων από την ενσωμάτωση της τεχνολογίας ΒΙΜ στα τεχνικά έργα, καθώς και τα εμπόδια που θα πρέπει να προσπελαστούν για να γίνει ευρέως αποδοτική η χρήση της στην Ελλάδα.