Τοπίο και Εθνική Ταυτότητα: Από το εδαφικό "έθνος του πολίτη" στο τοπίο του ελληνισμού - Δαλίπη, Ελένη (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Στην ιστορία του νεώτερου «δυτικού» κόσμου το τοπίο συνδέθηκε κυρίως με την καλλιτεχνική απόδοση μιας θέας στη ζωγραφική και με την διαμόρφωση κήπων. Η τοπιογραφία και οι ιδιωτικές ή δημόσιες τοπιακές διαμορφώσεις πρασίνου γνώρισαν ιδιαίτερα σημαντική ανάπτυξη κατά τον 17ο-19ο αιώνα στην Ευρώπη, οπότε και οι ιστορικο-κοινωνικές συνθήκες και καλλιτεχνικές εξελίξεις της εποχής οδήγησαν στην ανάδειξη του τοπίου ως αυτόνομου εικαστικού είδους. Η ανάπτυξη αυτή συμπίπτει συγχρόνως με την εμφάνιση ενός νέου είδους συλλογικής ταυτότητας: της εθνικής. Ένα κρίσιμο ζήτημα που πραγματεύεται η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία είναι το πως η ιδιότητα του να ανήκει κανείς σε έθνος εγγενώς οριοθετημένο, είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτισμικών δημιουργημάτων, μέρος των οποίων είναι η κατασκευή του δεσμού με το έδαφος και την «πάτρια» γη. Ειδικότερα, το πως η απήχηση της τοπιογραφίας ως το κύριο εικονογραφικό είδος αναπαράστασης της «πραγματικότητας» στη «δυτική» ευρωπαϊκή τέχνη και οι τοπιακές διαμορφώσεις του 15ου-17ου αιώνα, που στόχο είχαν να δείξουν τη δύναμη ηγεμόνων και αριστοκρατικών ελίτ της Ευρώπης, συνέπεσαν με την ιδιότητα του να ανήκει κανείς σ’ ένα έθνος που φαντάζεται τον εαυτό του ως «πολιτική κοινότητα εγγενώς οριοθετημένη και ταυτόχρονα κυρίαρχη». Με άλλα λόγια, το πώς η τέχνη του τοπίου καθόρισε όχι μόνο μια νέα αντίληψη για τον χώρο άρρηκτα συνδεδεμένη με το πολιτικό σύστημα, αλλά και έναν τρόπο αντίληψης της φύσης, όπου κυριαρχεί η αισθητική αξιολόγηση του χώρου. Συγχρόνως, εξετάζεται το πως η συμβολική και μυθική σημασία της πόλης των Αθηνών σε πίνακες ζωγραφικής που απεικονίζουν τοπία της ελληνικής αρχαιότητας, αποδίδει μιαν υπεριστορική αξία στην αρχαία Ελλάδα και το πως ο κλασικισμός ως έκφραση αρχικά του μοναρχικού ιδεώδους και έπειτα της δυτικής δημοκρατίας αποδίδουν παράλληλα έναν υπερβατικό χαρακτήρα σ’ αυτήν. Αντίστροφα, το πως επηρέασαν οι ευρωπαϊκές καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις του ελληνικού τοπίου τη διαμόρφωση της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.