Κέντρο υποδοχής προσφύγων Ελαιώνα σε μετάβαση / Διερευνώντας τις πολλαπλές αφηγήσεις των χώρων διαμονής προσφύγων και μεταναστών - Χάγιου, Κάτια (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Στόχος της παρούσας διπλωματικής είναι η ανάλυση ενός συγκεκριμένου τόπου διαμονής προσφύγων και μεταναστών και η διαμόρφωση κατευθύνσεων για το πώς πρέπει να σχεδιάζεται ένας τέτοιος τόπος. Το ερώτημα που προκύπτει είναι: τι ψάχνουν αυτοί οι άνθρωποι και ποιες είναι οι ανάγκες τους; Με αυτό τον τρόπο η διερεύνηση δε μένει μόνο στα στοιχεία του συγκεκριμένου τόπου διαμονής, αλλά αναζητά και στοιχεία της διαδρομής τους. Η διαδρομή αυτή χαρακτηρίζεται από δύο βασικά σημεία: από τον αποκλεισμό από βασικά δημοκρατικά δικαιώματα καθώς και από την προσπάθεια υπέρβασης αυτού του αποκλεισμού. Το δικαίωμα στον τόπο, ως δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή διαβίωση, και ο αποκλεισμός από αυτό, διερευνάται σε πολλαπλά επίπεδα από το τοπικό ως το παγκόσμιο. Μία πλευρά του ζητήματος είναι ο βίαιος αποκλεισμός από την πατρίδα και η βίαιη στέρηση στοιχειωδών δικαιωμάτων αξιοπρεπούς διαβίωσης. Ο αποκλεισμός αυτός σχετίζεται με τους πολέμους και την εμβάθυνση της φτώχειας ενώ ταυτόχρονα έχει πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις. Στη σημερινή συγκυρία αφορά όλο και μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων. Μία άλλη μορφή αποκλεισμού που βιώνουν πρόσφυγες και μετανάστες είναι ο περιορισμός της ελευθερίας κίνησής τους στο χώρο και του δικαιώματος επιλογής του τόπου στον οποίο θα ξαναστήσουν τη ζωή τους. Τέλος, σημαντική πλευρά του προβλήματος είναι και η απομόνωση των τόπων διαμονής προσφύγων και μεταναστών από τη σύγχρονη ζωή των πόλεων. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής επιχειρείται η ανάγνωση της διαπραγμάτευσης του δικαιώματος στο χώρο, παρουσιάζοντας πλευρές της κυρίαρχης πολιτικής αλλά και πλευρές της αφήγησης του χώρου όπως προκύπτουν από τους ίδιους τους πρόσφυγες και μετανάστες. Η αναζήτηση και ανάλυση των στοιχείων αφορά τόσο στο κέντρο υποδοχής του Ελαιώνα, όσο και σε πλευρές της διαδρομής προσφύγων και μεταναστών που επηρεάζουν τη διαβίωσή τους στο κέντρο.