Ανίχνευση οξειδωτικών ομαδοποιημένων βλαβών DNA υπό την επίδραση συστημικών φαινομένων μετά από έκθεση σε Ιοντίζουσα Ακτινοβλία - Πότση, Γιαννούλα (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, 2016)
Το κύριο αντικείμενο της ακτινοβιολογίας επικεντρωνόταν στην άμεση δράση της ακτινοβολίας. Μέχρι και τις τελευταίες δυο δεκαετίες θεωρούνταν πως η Ιοντίζουσα Ακτινοβολία (ΙΑ) έχει αμελητέες κυτταρικές επιπτώσεις σε γειτονικά μόρια ή και ειδικότερα σε εκείνα εκτός της ζώνης ακτινοβόλησης. Σχετικά πρόσφατα, παρατηρήθηκαν και άλλες επιπτώσεις της ΙΑ, όπως η παραγωγή έντονων αποτελεσμάτων σε Μη-Στοχευμένα κύτταρα, τα οποία περιλαμβάνουν γονιδιακή αστάθεια, καρκινογένεση, μεταλλάξεις, ανταλλαγή αδελφών χρωματίδων, πρόωρη χρωμοσωμική συμπύκνωση, αλλαγές στη γονιδιακή και πρωτεϊνική έκφραση, κυτταρικό θάνατο και βλάβες DNA, όπως οι SSBs και οι DSBs. Αυτά τα Μη-Στοχευμένα-Αποτελέσματα έχουν αποδοθεί, κάτω από ορισμένες συνθήκες, ως Παρακείμενα αποτελέσματα(bystander effects) ή Απόκριση Απομακρυσμένων ιστών (abscopal effects). Πολλά από αυτά τα αποτελέσματα μελετήθηκαν μετά την ακτινοβόληση και έχουν συνδεθεί με την επιρροή ενός όγκου σε ιστούς, εκτός του όγκου. Για αυτό προχωρήσαμε στο σχεδιασμό και υλοποίηση ενός πειράματος, όπου ακτινοβολήθηκαν ποντίκια στο πόδι, με δυο τεχνικές και δυο διαφορετικές δόσεις, και μελετήσαμε τις ομαδοποιημένες βλάβες που επάχθηκαν σε απομακρυσμένους ιστούς, όπως οι ωοθήκες και η σπλήνα. Συγκεκριμένα, μετρήσαμε τις αβασικές περιοχές κάνοντας χρήση της ενδονουκλεάσης APE1 και τις οδειξωτικές βλάβες με την γλυκοσυλάση hOGG1. Οι μετρήσεις που πήραμε για τα δείγματα που είτε παραλήφθηκαν μετά από 24 είτε μετά από 96 ώρες έδειξαν αυξημένες βλάβες κατά 1.7-2.1 και 2.2-2.6 φορές σε σχέση με τα δείγματα των μη ακτινοβολημένων ποντικιών που μελετήθηκαν για το APE1 και hOGG1 αντίστοιχα. Ακόμη, δεν παρατηρήθηκε σημαντική ποσοτική διαφορά στις βλάβες που προκλήθηκαν από διαφορετική δόση και διαφορετική τεχνική ακτινοβόλησης. Τα αποτελέσματα αυτά είναι πολύ σημαντικά για την ακτινοβιολογία και συγκεκριμένα την ακτινοθεραπεία, καθώς ενώ μπορεί με την ακτινοθεραπεία να στοχεύονται όγκοι σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος αλλά να επάγονται βλάβες σε παρακείμενα κύτταρα που παραμένουν κατά την πάροδο του χρόνου.