Η συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση της πόλης τους. Η περίπτωση της περιοχής Υμηττού - Messini, Sophia (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η προσέγγιση της συμμετοχής των πολιτών στη διαμόρφωση της πόλης τους και συγκεκριμένα της περιοχής του Υμηττού, της Αθήνας. Με τον όρο συμμετοχή εννοούμε τη συνεχή ενεργοποίηση των κατοίκων για θέματα της πόλης τους και της καθημερινής τους διαβίωσης. Μέσα από μορφές όπως η αυτοοργάνωση, η αλληλεγγύη, η συμμετοχή στα τοπικά συμβούλια, η πολιτιστική δράση και η ιδιωτική πρωτοβουλία εξετάζονται τρόποι και πρακτικές που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη συμμετοχή των κατοίκων καθώς και εάν οι μορφές αυτές αποτελούν το μοναδικό «εφικτό» επίπεδο συμμετοχής. Η επιλογή της περιοχής του Υμηττού για τη μελέτη του συγκεκριμένου θέματος οφείλεται στο ότι έχει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως η χαμηλή δόμηση, η έντονη πολιτιστική δράση και την ύπαρξη στα όριά της του εργοστασίου καλυκοποιίας της ΠΥΡΚΑΛ, θεωρώντας ότι τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν συντελέσει στη δημιουργία συλλογικοτήτων και συγκροτημένων κοινωνικών σχέσεων. Η περιοχή μελέτης εξετάζεται γύρω από τη μικροκλίμακα της γειτονιάς και τις χωροκοινωνικές επιρροές του δομημένου χώρου στην ιστορική της διαδρομή. Η μελέτη πλαισιώνεται από την έρευνα στο πεδίο και τα ερωτήματα που πρόεκυψαν κατά τη διάρκεια της έρευνας. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μελέτης, τα ερευνητικά ερωτήματα και ο σκοπός της έρευνας που μας οδήγησαν στη σύνταξη των υποθέσεων εργασίας. Στο δεύτερο μέρος αναλύεται η έννοια της συμμετοχής για την παρούσα μελέτη, οι μορφές συμμετοχής που συναντώνται στον Υμηττό, το θεσμικό πλαίσιο όσον αφορά τη συμμετοχική διαδικασία και επιτυχημένα παραδείγματα συμμετοχής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Στη συνέχεια γίνεται παρουσίαση της περιοχής μελέτης και εξετάζεται η χαμηλή δόμηση ως χωροκοινωνικός παράγοντας διαμόρφωσης της περιοχής και πως αντιμετωπίστηκε αυτός ο πολεοδομικός κανόνας από τους κάτοικους. Τέλος, εξετάζεται μέσα από παραδείγματα δράσεων στην περιοχή, τα επιχειρησιακά προγράμματα του δήμου, τεχνικές εκθέσεις και μελέτες που έχουν γίνει στην περιοχή, σε συνδυασμό με την έρευνα στο πεδίο και τη βιωματική παρατήρηση εάν τελικά οι κάτοικοι του Υμηττού αποτελούν ιδιαιτερότητα ως προς τη συμμετοχική τους συνείδηση. Στην ενότητα αυτή αναλύονται οι προοπτικές, τα προβλήματα και οι δράσεις σχετικά με το εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ.