Διεργασίες διαχωρισμού με μεμβράνες και διαυγαστικές ουσίες για την απομάκρυνση φυτοπροστατευτικών προϊόντων από οίνους - Ανάγνος, Ευστάθιος (Σχολή Χημικών Μηχανικών, 2016)
Αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής αποτελεί η μελέτη της απομάκρυνσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων με την εφαρμογή διαύγασης ή διήθησης δύο ελληνικών οίνων (λευκό Σαββατιανό και ερυθρό Αγιωργίτικο). Κάθε οίνος εμβολιάστηκε με μίγματα 23, 9 και 5 φπ αλλά και με απλά διαλύματα φπ. Χρησιμοποιήθηκαν 23 φυτοφάρμακα, που ανήκουν σε 11 ομάδες φπ, με διαφορά στη χημική δομή, στις ιδιότητες και στα μοριακά βάρη. Οι τιμές του log Kow κυμαίνονται από 2,7 έως 6,3, της υδατοδιαλυτότητας από 0,0002 έως 142 mg/L και τα ΜΒ από 172 έως 505.Η εφαρμογή της διαύγασης περιλαμβάνει την εξέταση της αποτελεσματικότητας, στην απομάκρυνση φυτοφαρμάκων, επτά κατάλληλων διαυγαστικών μέσων (ενεργός άνθρακας, μπεντονίτης, πολυβινυλπολυπυρρολιδόνη-PVPP, ζελατίνη, ιχθυόκολλα, αλβουμίνη αυγού και καζεΐνη) σε δύο περιεκτικότητες (χαμηλή προτεινόμενη κατά την οινολογική πρακτική και υψηλή επιτρεπόμενη για τους οίνους). Για τα διαυγαστικά μέσα πραγματοποιήθηκε κοκκομετρική ανάλυση, με υπολογισμό της ειδικής επιφάνειάς τους (μέθοδος Rosin-Rammler). Η εφαρμογή της διήθησης περιλαμβάνει την εξέταση της αποτελεσματικότητας, στην απομάκρυνση φυτοφαρμάκων, έξι κατάλληλων μεμβρανών μικροδιήθησης (οξική κυτταρίνη, νιτρική κυτταρίνη, αναγεννημένη κυτταρίνη, πολυαιθεροσουλφόνη, πολυαμίδιο και νάιλον). Η ανάλυση των υπολειμμάτων των φπ γίνεται με συνδυασμό της εκχύλισης στερεάς φάσης (SPE) με αέρια χρωματογραφία (GC-ECD). Η SPE περιλαμβάνει χρήση φυσιγγίων αντίστροφης φάσης, που περιείχαν C-18 (EC).Η επεξεργασία και εμβάθυνση των πειραματικών αποτελεσμάτων διαύγασης και διήθησης στους δύο οίνους (λευκό και ερυθρό) αφορά στα ακόλουθα θέματα. Τον υπολογισμό της επιλεκτικότητας των διαυγαστικών μέσων και των μεμβρανών στην απομάκρυνση φπ από τους οίνους. Τον υπολογισμό της αποτελεσματικότητας των διαυγαστικών μέσων και των μεμβρανών στη συνολική απομάκρυνση φπ, ομάδων φπ και μεμονωμένων φπ εκφρασμένης σε διάφορες μονάδες. Την αξιολόγηση των διαυγαστικών μέσων και των μεμβρανών με βάση την αποτελεσματικότητα και επιλεκτικότητα απομάκρυνσης φυτοφαρμάκων με τη σύγκριση και κατάταξη των διαυγαστικών μέσων και των μεμβρανών στους δύο οίνους. Την επίδραση της υδροφοβικότητας των φπ στην αποτελεσματικότητα των διαυγαστικών μέσων και των μεμβρανών για την απομάκρυνση φυτοφαρμάκων από τους δύο οίνους στα μίγματα και στα απλά διαλύματα. Την εκτίμηση της ανταγωνιστικότητας και της συνεργετικότητας των φπ στα μίγματα, με δείκτες (π.χ. δείκτης ανταγωνιστικότητας μεταξύ των φπ στα μίγματα), για κάθε διαυγαστικό μέσο και μεμβράνη στους δύο οίνους. Την πιθανολόγηση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των φυτοφαρμάκων και των μέσων απομάκρυνσης, που αναπτύσσονται στη διεπιφάνειά τους, στο πολύπλοκο υδατικό σύστημα του όξινου οίνου.