Αποκατάσταση και πρόταση ανάδειξης του πύργου της Αγιάς στη Νάξο - Ξάνθος, Νικόλαος (Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2013)
Η παρούσα μελέτη αποτελεί διπλωματική εργασία που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος του Ε.Μ.Π. “Προστασία Μνημείων”. Αντικείμενο μελέτης είναι ο ερειπωμένος σήμερα πύργος της Αγιάς στη Νάξο, που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα και βρίσκεται σε ιδιαίτερα στρατηγική θέση κοντά στο χωριό Απόλλωνας, στα βόρεια του νησιού. Στο κτηριακό σύνολο συμπεριλαμβάνονται επίσης ένα λιοτρίβι και βοηθητικά κτίσματα, έχοντας συνεχή χρήση μέχρι το 1992, οπότε ο πύργος υπέστη εκτεταμένες βλάβες από πυρκαγιά. Κύριος στόχος αυτής της μελέτης είναι μέσω της ιστορικής διερεύνησης και της επί τόπου αποτύπωσης, η δημιουργία μιας πρότασης ανάδειξης και επανάχρησης του κτηριακού συγκροτήματος με τη δημιουργία ενός Κέντρου Προώθησης Τοπικών Προϊόντων, με χρήσεις που θα σέβονται και θα αναδεικνύουν την ιστορία του. Η εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας κινήθηκε σε τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος άξονας αφορούσε την εφαρμογή των κατάλληλων μεθόδων αποτύπωσης, που θα οδηγούσαν στην “ανάγνωση” της δομικής κατάστασης των κτισμάτων. Ο δεύτερος άξονας είχε ως αντικείμενο την αναζήτηση των ιστορικών πληροφοριών για την ιστορική τεκμηρίωση των συμπερασμάτων. Η σύγκριση των βλαβών και των φθορών που αποτυπώθηκαν στα σχέδια και το φωτογραφικό υλικό διπλωματικής εργασίας του 1986, μας έδωσε πολλές πληροφορίες για την εξέλιξή τους. Ο τρίτος άξονας περιλαμβάνει την πρόταση αποκατάστασης του μνημείου, μετά την πλήρη κατανόηση και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης. Η πρόταση επανάχρησης του κτηριακού συγκροτήματος πραγματοποιείται σε τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση περιλαμβάνει μία σωστική επέμβαση στο ερείπιο, εφαρμόζοντας άμεσα μέτρα και αποκαθιστώντας τη στατική επάρκεια του κτηρίου, ενώ προτείνεται η τοποθέτηση στο εσωτερικό μιας μεταλλικής ανεξάρτητης και αυτοφερόμενης κατασκευής, η οποία θα επιτρέπει την περιήγηση στους χώρους εντός του ερειπίου. Στη δεύτερη φάση το ελαιοτριβείο μετατρέπεται σε αναψυκτήριο, δημιουργείται ένα μεταλλικό στέγαστρο στη θέση της νοτιοδυτικής αποθήκης και διαμορφώνονται δύο επίπεδα για την εξυπηρέτηση εκδηλώσεων πολιτιστικού χαρακτήρα με τους απαραίτητους βοηθητικούς χώρους υπογείως. Στην τρίτη φάση αποκαθίσταται η μορφή του πύργου πριν την πυρκαγιά, ώστε να φιλοξενήσει στους χώρους του τις λειτουργίες ενός Κέντρου Προώθησης Τοπικών Προϊόντων.