Ο νερόμυλος και η αποθήκη Βυλλιώτη στη Θήβα - Κουρούνη, Ισμήνη (Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελούν ο νερόμυλος και η αποθήκη Βυλλιώτη που βρίσκονται στην πλατεία Αγίων Θεοδώρων στη Θήβα. Τα δύο αυτά κτίρια σε συνδυασμό με την Οιδιπόδεια κρήνη που είναι πλάι τους, λειτουργούν ως μάρτυρες της ιστορίας του Ισμηνού ποταμού που έρεε ανατολικά του λόφου της πόλης. Η Θήβα που κατοικείται αδιάκοπα από τα μυκηναϊκά χρόνια έως σήμερα τείνει να χάσει ένα σημαντικό κομμάτι του φυσικού και πολιτισμικού τοπίου της. Αυτό αφορά στα ποτάμια του Ισμηνού και της Δίρκης και σε όλα τα υλικά και άυλα στοιχεία που τα συνοδεύουν. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το νερό υπήρξε αιτία για την επιλογή της θέσης κατοίκησης. Όχι μόνο ήταν χρήσιμο για την ύδρευση της πόλης αλλά αποτέλεσε και σημαντική παραγωγική πηγή καθώς από εκεί αρδεύονταν για πολλά χρόνια τα χωράφια, λειτουργούσαν οι υδρόμυλοι και πολλά εργαστήρια. Στα πλαίσια της τεκμηρίωσης, πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική έρευνα και συντάχθηκε μια σύντομη ιστορία του νερού της Θήβας. Αυτή περιλαμβάνει μυθολογικές περιγραφές, πληροφορίες για τα υδραγωγεία και τις κρήνες της Θήβας, στοιχεία και μαρτυρίες για το δίκτυο των νερόμυλων του Ισμηνού και των εργαστηρίων της Δίρκης. Επίσης, αναφέρεται στα τελευταία χρόνια της στέρεψης των ποταμών και της σταδιακής απαξίωσής τους. Ειδική μνεία γίνεται στα προβλήματα λειψυδρίας, στα αίτια που τα προκάλεσαν και στον τρόπο αντιμετώπισής τους. Αναφορικά με τα κτίρια, αποτυπώθηκαν, αναλύθηκε η κατασκευή τους, καταγράφηκαν οι φθορές και οι καταστροφές και αξιολογήθηκε η υφιστάμενη κατάσταση. Η νέα χρήση που επιλέχθηκε για τον νερόμυλο και την αποθήκη Βυλλιώτη είναι αυτή του Μουσείου της Ιστορίας του Νερού της Θήβας. Η προσέγγισή του είναι κυρίως ανθρωποκεντρική και στόχο έχει την προβολή της ανθρώπινης δραστηριότητας γύρω από το στοιχείο του νερού. Η έκθεση διαπερνά χρονικά όλες τις περιόδους και αναδεικνύει παράλληλα την εξέλιξη του δομημένου χώρου και του κοινωνικού ιστού. Ένα τμήμα είναι αφιερωμένο στην ιστορία της λειτουργίας του ίδιου του νερόμυλου του Βυλλιώτη. Η πρόταση, περιλαμβάνει την περιγραφή της ένταξη του Μουσείου στα διάφορα δίκτυα της πόλης, την χωρική και λειτουργική του διάρθρωση, την μουσειογραφική πρόταση, καθώς επίσης και την σχεδιαστική του αναπαράσταση. Η τελευταία εμπεριέχει και κατασκευαστικά σχέδια. Σκοπός της μελέτης είναι να συνεισφέρει στον ανοιχτό διάλογο που σχετίζεται με την ανάδειξη της ιστορικής συνέχειας της πόλης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Με πλοηγό το στοιχείο του νερού, στόχος είναι να παρουσιαστεί ένας επιμέρους τρόπος ανάγνωσης του θηβαϊκού τοπίου που διαπερνά χρονικά όλα τα επίπεδα του τόπου και παρουσιάζει τη συνεχή αλληλεπίδραση του με τον ανθρώπινο παράγοντα.