Δωρεές προς την πόλη ... σε αναζήτηση πολιτικής (η περίπτωση της Αθήνας) - Παπακωνσταντίνου, Έλλη (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2016)
Στα χρόνια της κρίσης, εκτός από τις δωρεές με κοινωνικό χαρακτήρα, αυξάνονται επίσης και οι δωρεές για την δημιουργία, την αναβάθμιση και την συντήρηση είτε δημόσιων χώρων είτε αστικών υποδομών και εγκαταστάσεων. Οι δωρεές αυτές, σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό, αφήνουν το αποτύπωμά τους στις πόλεις και ειδικότερα στην Αθήνα, η οποία φαίνεται πως είναι η πόλη που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος του ενδιαφέροντος διαφορετικού είδους δωρητών. Η έρευνα εντοπίζεται χωρικά στην έκταση του Δήμου Αθηναίων, όπου η συστηματική καταγραφή των δωρεών της τελευταίας πενταετίας (2011-2015) αποβλέπει στην εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς την χρονική εξέλιξη, τον σκοπό, την μορφή, το είδος των δωρητών. Ειδικά για τις δωρεές μελετών, έργων και εργασιών, η επεξεργασία αναφέρεται και στον βαθμό επίδρασής τους στην ανάπτυξη, λειτουργία και μορφή της πόλης, ενώ για επιλεγμένες δωρεές δίδεται έμφαση σε χαρακτηριστικά σχετικά με τα αίτια που τις προκάλεσαν, τον τρόπο που υλοποιήθηκαν και τις συνέπειές τους στην πόλη. Επιχειρείται η διερεύνηση των διαφορετικών αντιλήψεων και στάσεων σχετικά με τις σύγχρονες δωρεές, ιδίως αυτές που επηρεάζουν την πόλη, σε σχέση μάλιστα και με το ιστορικό φαινόμενο του ευεργετισμού. Επίσης αναζητείται η σχέση που έχουν ή θα έπρεπε να έχουν οι δωρεές με τον χωρικό σχεδιασμό και τον προγραμματισμό ανάπτυξης της πόλης, προκειμένου να εντοπιστούν τα κρίσιμα θέματα που ανακύπτουν για τους δημόσιους φορείς και ιδίως για την αυτοδιοίκηση. Σημαντικές πηγές για την έρευνα είναι τα στοιχεία που προκύπτουν από τις αποφάσεις του Δήμου Αθηναίων και τα αρχεία των αρμόδιων υπηρεσιών του, καθώς και οι συνεντεύξεις με εκπροσώπους σημαντικών δωρητών που έχουν πραγματοποιήσει δωρεές στην Αθήνα και οι συνεντεύξεις με ειδικούς πληροφορητές που προσεγγίζουν το θέμα από διαφορετικές οπτικές. Παράλληλα εξετάζονται θέματα σχετικά με τα σύγχρονα ιδιωτικά κοινωφελή ιδρύματα, την εξωστρεφή δραστηριότητα επιχειρήσεων στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και γενικότερα τον τρόπο που διαμορφώνονται οι σχέσεις δημόσιου – ιδιωτικού στις μέρες μας. Η διερεύνηση του σύγχρονου φαινομένου των δωρεών στην Αθήνα, οι διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν για αυτό, αλλά και πρακτικές άλλων πόλεων του δυτικού κόσμου, αποτελούν το υπόβαθρο για την, όπως λέει και ο τίτλος της εργασίας, «αναζήτηση πολιτικής», που αναφέρεται και τις δύο πλευρές που συνδέονται με μία δωρεά, τους δωρητές και τους δωρεοδόχους. Έτσι αναζητούνται οι παράμετροι που διέπουν τις επιλογές των δωρητών να διαθέσουν χρήματα για σχέδια, υποδομές και εγκαταστάσεις της Αθήνας, αλλά κυρίως το ενδιαφέρον στρέφεται στην δυνατότητα και αναγκαιότητα οικοδόμησης μιας πολιτικής δωρεών στο επίπεδο της πόλης και στα ζητήματα που αυτή θα μπορούσε να ρυθμίσει, ώστε να μεγιστοποιηθεί το όφελος της πόλης από την όποια διάθεση μικρής ή μεγάλης προσφοράς.