Το βλέμμα στον κινηματογράφο ως εργαλείο νοηματοδότησης του χώρου_Citizen Kane - Καράλη, Πολυξένη Ι. (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2015)
Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στο βλέμμα και το χώρο στον κινηματογράφο. Το κεντρικό ερώτημα που εξετάζεται είναι ο τρόπος που δομείται ο κινηματογραφικός χώρος στην ταινία, πάνω στην λειτουργία του βλέμματος, δηλαδή πάνω σε ερωτήματα « ποιος κοιτάζει που, ποιος δείχνει τι, τι δείχνει η κάμερα, τι βλέπει ο θεατής». Κύριος σκοπός της εργασίας είναι να διερευνήσει την κινηματογραφική διατύπωση του χώρου της ταινίας και να εντοπίσει τους μηχανισμούς στους οποίους καταφεύγει ο σκηνοθέτης για να μεταβιβάσει στον θεατή τη χωρική εμπειρία στην ολότητά της. Στη συλλογιστική της εργασίας, αναπτύσσονται δύο είδη βλεμμάτων. Το βλέμμα του μέσου, δηλαδή της κινηματογραφικής μηχανής, και τα βλέμματα των εικονιζόμενων μορφών που αναπτύσσονται μέσα στο πλάνο, δηλαδή τα βλέμματα της αναπαράστασης. Το υλικό, πάνω στο οποίο στηρίχτηκε, αποτελεί η ταινία «Citizen Kane» του Orson Welles (1941). Ο σκηνοθέτης έφερε την ανατροπή στην αποτύπωση του κινηματογραφικού χώρου ανοίγοντας νέα θέματα και αξιοποιώντας τα ήδη υπάρχοντα εργαλεία, καθιερώνοντας μία καινοτόμο αισθητική. Ο Welles, έχοντας ως εργαλείο το βλέμμα, διαχειρίζεται τις χωρικές σχέσεις με τέτοιο τρόπο, ώστε να μορφοποιήσει το νοητό και να δώσει έμφαση στο αισθητό, αναδεικνύοντας την αφηγηματική λειτουργία του ίδιου του χώρου. Ο τρόπος σύνταξης και καταγραφής του κινηματογραφικού χώρου με οπτικά χαρακτηριστικά δίνει αφορμές για ανάλογες σκέψεις ως προς τον τρόπο σχεδιασμού και κατανόησης του χώρου στην αρχιτεκτονική. Η μελέτη αυτή αναδεικνύει αυτά τα στοιχεία, αποτελώντας ένα νέο εργαλείο περιγραφής και νοηματοδότησης του χώρου.