Χωρο - υποκείμενο : μια ενιαία οντότητα στον κινηματογράφο του Αντρέι Ταρκόφσκι - Παπαγεωργίου, Ουρανία Ελένη (Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2015)
“Είμαι ο χώρος όπου βρίσκομαι.” Noel Arnaud Με αφορμή αυτή τη σκέψη, υπόθεση αυτής της εργασίας είναι πως η ταυτότητα του χρήστη δε μένει ανεπηρέαστη από τα χαρακτηριστικά του χώρου που τον περιβάλει και αντίστροφα. Εφορμώντας από αυτή την υπόθεση, θα μελετηθεί η παράλληλη κατασκευή της ταυτότητας του χρήστη και του χώρου του, με εργαλείο το λεξιλόγιο μιας τέχνης, παράλληλης με την Αρχιτεκτονική, της τέχνης του Κινηματογράφου. Αντικείμενο αυτής της μελέτης αποτελεί η αμοιβαία συγκρότηση υποκειμένων και χώρου στο σύνολο του έργου του κινηματογραφιστή Αντρέι Ταρκόφσκι. Σκοπός της εργασίας είναι μελετώντας κάποιες φιλμικές κατασκευές να αποδειχτεί πως η συγκρότηση της ταυτότητας του εκάστοτε χαρακτήρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συγκρότηση της ταυτότητας του φιλμικού χώρου και πως η αμοιβαία αυτή συγκρότηση αλλάζει ποιοτικά στο χρόνο. Βασικό ερώτημα της παρούσας εργασίας είναι το Πώς μπορώ να περιγράψω ένα υποκείμενο χρησιμοποιώντας χωρικές παραμέτρους; Θέτοντας ένα συγκεκριμένο πλαίσιο φιλμογραφίας και συγκροτώντας τα εργαλεία με τα οποία αναπαρίσταται και νοηματοδοτείται ο χώρος στον κινηματογράφο, θα προσπαθήσω να διακρίνω διαφορετικά υποκείμενα με βάση τη σχέση τους με το χώρο. Κατόπιν θα συγκροτήσω τα χωρικά leitmotiv, που αντιστοιχούν στο εκάστοτε υποκείμενο μέσα από το συνδυασμό των χωρικών μοτίβων που επανέρχονται μέσα το έργο του ρώσου σκηνοθέτη. Ουσιαστικά θα προσπαθήσω να δείξω την ύπαρξη ενός χώρο-υποκειμένου και κατόπιν να μελετήσω πως αυτό συγκροτείται μέσα στο φιλμικό χρόνο μέσα από τη λειτουργία της επανάληψης αλλά και πώς μετασχηματίζεται μέσα σε αυτόν κατά την εξέλιξη της αφήγησης. Δείχνοντας το χώρο-υποκείμενο ως ένα υποκείμενο που προσδιορίζεται μέσα από χωρικούς προσδιορισμούς, υποστηρίζω πως χώρος και υποκείμενο αποτελούν μια ενιαία οντότητα.