Προσφυγικές/μεταναστευτικές εγκαταστάσεις, πολιτισμικές μεταλλαγές και αστικός ιστός - Θεοδωράκη, Σοφία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2015)
Αφετηρία της εργασίας αποτελούν προβληματισμοί σχετικά με την πολυπλοκότητα -τη συνύπαρξη ή τη σύγκρουση- των σχέσεων μεταξύ κοινωνικών ομάδων, ατόμων και κλιμάκων δραστηριοτήτων στον αστικό χώρο. Από αυτό το σημείο εκκίνησης ανακύπτουν ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές συγκρούσεις του κεντρικού αστικού σχεδιασμού και των μεθόδων παραγωγής του χώρου που ενεργοποιεί, με τις υπαρκτές -ήδη διαμορφωμένες- σχέσεις και τις δραστηριότητες των χρηστών του. Στην παρούσα προσέγγιση στοιχείο «κλειδί» που αποκαλύπτει τις πολλαπλές πτυχές του σχεδιασμένου και του υπαρκτού χώρου αποτελεί η έννοια του πολιτισμού, που διαπερνά όψεις της καθημερινότητας και αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες και τις διαφορετικότητες του εκάστοτε τόπου. Μέσα από τη μελέτη, επιχειρείται να εντοπιστούν οι συνέχειες και οι τομές, τα αποτυπώματα των αντιθέσεων που δημιουργούν ο χρόνος και οι πολιτισμικές επαφές στο χώρο και τις κοινωνικές σχέσεις. Το πεδίο παρατήρησης όπου αρθρώνονται τα ερωτήματα είναι η Αθήνα και συγκεκριμένα η Λεωφόρος Συγγρού και οι περιοχές εκατέρωθεν (Νέα Σμύρνη- Καλλιθέα). Διαπιστώνονται εκεί οι διαφορετικές κλίμακες χρήσεων και δραστηριοτήτων πολιτισμού που διαπερνούν τους χώρους της πόλης, από την ιδιωτικότητα των σπιτιών, στα πάρκα και τις πλατείες, έως και τα μεγάλα συνεδριακά κέντρα και πάρκα πολιτισμού- η πολυεπίπεδη κουλτούρα της καθημερινότητας απέναντι στον πολιτισμό των ιδρυμάτων. Η εργασία επικεντρώνεται ανάμεσα στη μεγάλη και τη μικρή κλίμακα, ανάμεσα στη μαζική κουλτούρα και τον πολιτισμό των ιδρυμάτων, από τη μια, και τις στιγμές που παράγει η καθημερινότητα, από την άλλη. Έτσι, ερευνώνται τα δίκτυα κοινωνικής οργάνωσης: οι σύλλογοι, οι οργανισμοί, οι ενώσεις, τα ιδρύματα των δύο περιοχών. Οι σύλλογοι αποτελούν το σημείο συνάντησης του ιδιωτικού με το θεσμικό και το δημόσιο. Από αυτήν τη θέση φωτίζουν, κατά κάποιον τρόπο, και τις δύο πλευρές, ενώ ξεκλειδώνουν τη σχέση πολιτισμού και κοινωνίας. Οι περιοχές μοιράζονται ένα κοινό, αλλά και διαφορετικό, προσφυγικό παρελθόν που θίγει ερωτήματα με ιδιαίτερη σημασία στην ερμηνεία των κοινωνικών φαινομένων στον αστικό ιστό, λόγω των συνεχώς αυξανόμενων μεταναστευτικών ροών και των προσφύγων και την όλο και μεγαλύτερη παρουσία τους στο ιστορικό προσκήνιο.Το συγκεκριμένο παράδειγμα αποτελεί σημείο εκκίνησης για περαιτέρω σκέψη και αναδεικνύει εκ νέου ερωτήματα σχετικά με την κοινωνικο-πολιτιστική παραγωγή του χώρου.