Μέθοδοι καθαρισμού ζωγραφικών φιλμ που δημιουργήθηκαν από μοντέρνα και σύγχρονα συνδετικά υλικά - Αντωνοπούλου, Χριστίνα (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Χημικών Μηχανικών. Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών (ΙΙΙ), 2015)
Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η συντήρηση πινάκων ζωγραφικής αποτελεί ένα από τα βασικότερα κεφάλαια της σύγχρονης επιστήμης της συντήρησης και αποκατάστασης έργων τέχνης. Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά την συγκριτική μελέτη αποτίμησης διαφορετικών μεθόδων καθαρισμού σε ζωγραφικά φιλμ που δημιουργήθηκαν με μοντέρνα και σύγχρονα συνδετικά υλικά. Πιο συγκεκριμένα τα προς εξέταση δείγματα ήταν τρεις ζωγραφικές επιφάνειες, όπου ο καμβάς από βιομηχανικό βαμβάκι καλύφθηκε με ακρυλικό στρώμα και στη συνέχεια με ζωγραφικό φιλμ με βάση το οξικό πολυβινύλιο (PVAc). Οι χρωστικές που χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία των τριών πινάκων ήταν η κίτρινη αζω-χρωστική (PY74), το πράσινο οξείδιο του χρωμίου (PG17) και το λευκό του τιτανίου (PW6). Κατόπιν ακολουθήθηκε διαδικασία τεχνητού λερώματος των επιφανειών αυτών. Επιλεγμένες περιοχές των επικαθίσεων εξετάστηκαν με κάμερα UV και μικροκάμερας για τη μελέτη της μορφολογίας των επικαθίσεων, καθώς και με φασματοσκοπία υπερύθρου (μ-FT-IR) για την ταυτοποίηση των επικαθίσεων-ρύπων. Στη συνέχεια εφαρμόστηκαν διαφορετικές μέθοδοι καθαρισμού για την απομάκρυνση των επικαθίσεων. Η πρώτη μέθοδος καθαρισμού έγινε μέσω της χρήσης μιγμάτων διαλυτών από λιγροΐνη, ακετόνη και αιθανόλη. Η δεύτερη μέθοδος καθαρισμού πραγματοποιήθηκε διαμέσου άγαρ, πεκτινάσης και κόμμι ξανθάνης, με διαφορετικούς χρόνους εφαρμογής και η τρίτη μέθοδος έγινε διαμέσου ξηρού καθαρισμού. Σε κάθε μία από τις προαναφερθείσες ζωγραφικές επιφάνειες έγινε επιλογή περίπου 24 περιοχών με διαφορετικό βαθμό εναπόθεσης επικαθίσεων-ρύπων. Στις περιοχές αυτές έγινε προσδιορισμός της αγωγιμότητας, του pH, των χρωματομετρικών παραμέτρων L, a και b, αλλά και της στατικής γωνίας επαφής πριν όσο και μετά την εφαρμογή των διαφορετικών μεθόδων καθαρισμού. Επίσης προσδιορίστηκε η συνολική μεταβολή του χρώματος (ΔΕ) για κάθε περιοχή ξεχωριστά και η μεταβολή της μορφολογίας της ζωγραφικής επιφάνειας, πριν και μετά τον καθαρισμό, διαμέσου μικροκάμερας. Από την αποτίμηση των διαφορετικών μεθόδων καθαρισμού που εφαρμόστηκαν τα πιο ικανοποιητικά αποτελέσματα έδωσε ο καθαρισμός με πεκτινάση και το άγαρ, για μικρούς όμως χρόνους εφαρμογής. Από τα μίγματα διαλυτών αρκετά αποτελεσματικά κρίθηκαν όσα περιείχαν μεγάλο ποσοστό είτε λιγροΐνης, είτε αιθανόλης.