Πατίνα σε Ρωμαϊκούς και σύγχρονους μπρούτζους - Χαραλαμποπούλου, Ευαγγελία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Χημικών Μηχανικών. Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών (ΙΙΙ), 2013)
Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη της διάβρωσης δοκιμίων από διαφορετικά κράματα χαλκού σε συνθήκες προσβολής, οι δοκιμές επέμβασης χημικού καθαρισμού στα εξεταζόμενα δοκίμια και τέλος η μελέτη και ο χαρακτηρισμός του κράματος και της διάβρωσης που έχουν υποστεί δύο φυσικά διαβρωμένα αντικείμενα αρχαίας προέλευσης. Οι συνθήκες διάβρωσης που μελετήθηκαν είναι ο ενταφιασμός στο χώμα με παροχή υγρασίας και ο ενταφιασμός στο χώμα με παροχή υγρασίας με χλωριόντα. Τα δοκίμια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στα δοκίμια γνωστής σύστασης και γνωστών συνθηκών (ημιεπιταχυνόμενης) διάβρωσης και στα δοκίμια άγνωστης σύστασης και συνθηκών διάβρωσης. Και για τις δύο αυτές κατηγορίες έγιναν δοκιμές χημικού καθαρισμού κατά τις οποίες μελετήθηκαν τρία αραιά αλκαλικά διαλύματα Na2CO3, NaOH και Alkaline Dithionite. Οι δύο πρώτες μέθοδοι οδηγούν στην αποσταθεροποίηση των επικίνδυνων χλωριούχων ενώσεων μέσω της διάχυσης των χλωριόντων από την πατίνα στο διάλυμα, και διαδοχικό μετασχηματισμό τους σε σταθερότερες ενώσεις, ενώ η τρίτη οδηγεί στην αναγωγή των υδροξυχλωριδίων του χαλκού σε σταθερά οξείδια. τα οποία εξετάστηκαν ως προς την αποτελεσματικότητά τους Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η μέθοδος με Alkaline Dithionite ήταν συγκριτικά η πιο αποτελεσματική. Ακόμη διαπιστώθηκε η ανεπάρκεια της εφαρμογής τοπικού καθαρισμού, έναντι της εμβάπτισης, η οποία όμως ενέχει πάντα τον κίνδυνο καταστροφής του δοκιμίου λόγω της έντονης δραστικότητας. Τέλος έγινε μελέτη της φυσικής διάβρωσης δύο αρχαίων θραυσμάτων, που η προέλευσή τους αποδίδεται κατά πάσα πιθανότητα στη Ρωμαϊκή εποχή. Επίσης έγινε προσπάθεια χαρακτηρισμού των κραμάτων τους και τελικώς χαρακτηρίστηκαν ως κράματα ορείχαλκου και μπρούτζου. Κρίνοντας από το πάχος της πατίνας, φαίνεται πως το ένα εξ’ αυτών έχει υποστεί μακροχρόνια διάβρωση με αποτέλεσμα να παρατηρούνται τα φαινόμενα αποχάλκωσης και αποψευδαργυροποίησης. Για το άλλο θραύσμα βρέθηκε ότι είναι λιγότερο διαβρωμένο κι ότι έχει καλυφθεί από προστατευτικό στρώμα που εμποδίζει την περαιτέρω διάβρωσής του.