Διερεύνηση Μεθόδων Στερέωσης και Προστασίας Πεντελικού Μαρμάρου - Δρακοπούλου, Ελισσάβετ (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Χημικών Μηχανικών. Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών, 2013)
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της στερέωσης και της προστασίας του πεντελικού μαρμάρου. Χρησιμοποιήθηκαν τμήματα πεντελικού μαρμάρου προερχόμενα από την αναστήλωση του Νικόλαου Μπαλάνου (1909-1917) και την αναστήλωση του Αναστάσιου Ορλάνδου (1947-1957) από το μνημείο των Προπυλαίων της Ακρόπολης των Αθηνών. Το πειραματικό μέρος της εργασίας διαρθρώνεται σε τρία στάδια. Αρχικώς, έγινε διάγνωση της κατάστασης διατήρησης της επιφάνειας των δοκιμίων και του βαθμού φθοράς τους. Στην συνέχεια, πραγματοποιήθηκε κατεργασία των δοκιμίων με υλικά στερέωσης και προστασίας και τέλος, έγινε έλεγχος και αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των υλικών στερέωσης και προστασίας στο πεντελικό μάρμαρο. Ως υλικά κατεργασίας εφαρμόστηκαν: α) κολλοειδές αιώρημα νανοσωματιδίων του υδροξειδίου του ασβεστίου, β) υδατικό αιώρημα του υδροξειδίου του ασβεστίου. Τα παραπάνω υλικά κατεργασίας εφαρμόστηκαν και με την προσθήκη στεατικού νατρίου με σκοπό την προστασία του πεντελικού μαρμάρου από τους εξωγενείς παράγοντες διάβρωσης μέσω των υδροφοβιοβικών ιδιοτήτων που παρέχει το στεατικό νάτριο. Για τη διάγνωση της υφιστάμενης κατάστασης του πεντελικού μαρμάρου εφαρμόστηκαν οι εξής τεχνικές: φασματοσκοπία υπερύθρου με μετασχηματισμό Fourier (FT-IR) και η ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης (SEM-EDX). Χρησιμοποιήθηκαν ακόμη, μικροσκοπικές μέθοδοι εξέτασης (FOM και στερεομικροσκόπιο) και επιπλέον έγιναν προκαταρκτικές μετρήσεις με φασματοφωτόμετρο για τον έλεγχο τυχόν χρωματικών μεταβολών κατά το στάδιο της αποτίμησης. VI xiii Κατά το στάδιο της αποτίμησης των δοκιμών, πραγματοποιήθηκαν όλες οι προαναφερθείσες τεχνικές. Επιπροσθέτως, έγιναν μετρήσεις της στατικής γωνίας επαφής για τον έλεγχο του βαθμού υδροφοβίωσης των υλικών κατεργασίας. Ακόμη, τα δοκίμια υποβλήθηκαν σε λουτρό υπερήχων ώστε να εκτιμηθεί η στερεωτική δράση και ο βαθμός πρόσφυσης των υλικών κατεργασίας με το υπόστρωμα. Από τα αποτελέσματα των μετρήσεων, προκύπτει ότι το κολλοειδές αιώρημα νανοσωματιδίων με προσθήκη στεατικού νατρίου, σε συγκέντρωση 90 mg/l πληροί σε ικανοποιητικό βαθμό τα κριτήρια για την στερέωση και την προστασία του πεντελικού μαρμάρου, που έχει υποστεί περικρυσταλλική διάβρωση, επιτυγχάνοντας παράλληλα και την υδροφοβίωσή του.