Διαπραγματεύσεις ορίων και όρων συμβίωσης στο κέντρο της Αθήνας - Παπατζανή, Ευαγγελία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 2015)
Με την Ελλάδα να αποτελεί τις τελευταίες δεκαετίες μία από τις βασικές πύλες εισόδου των μεταναστευτικών ρευμάτων προς την Ευρώπη, η Αθήνα διατηρεί μέχρι και σήμερα το ρόλο του πρώτου πόλου έλξης των νέων πληθυσμών. Η ιστορία ανάπτυξης της ελληνικής πρωτεύουσας, έχει δημιουργήσει πρότυπα εγκατάστασης μεταναστών διαφοροποιημένα από αυτά των χωρών του Ευρωπαϊκού Βορρά. Η αστική εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις άτυπες δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και τα κοινωνικά δίκτυα, έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στους τρόπους ένταξης των μεταναστών στην τοπική κοινωνία, αλλά και στο χαμηλό εθνοφυλετικό διαχωρισμό που χαρακτηρίζει την εγκατάστασή τους στην πόλη. Το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, αποτελεί σημείο συνάντησης του τοπικού με το παγκόσμιο, συνδυάζοντας εδώ και χρόνια το προσωρινό αλλά και το μόνιμο της εγκατάστασης μεταναστών. Οι μεταλλαγές του τόπου αυτού τις τελευταίες δεκαετίες επέτρεψαν την ανάπτυξη πλήθους μεταναστευτικών μικρο-επιχειρήσεων, στεκιών και κοινοτήτων μεταναστών που μέχρι και σήμερα αποτελούν σημεία αναφοράς και τόπους συνάντησης πλήθους εθνοτικών ομάδων αλλά και των νέων υποκειμένων «σε μετάβαση». Στους παραπάνω τόπους, έχουν προστεθεί τα τελευταία χρόνια της κρίσης και κάποιοι νέοι, με ξεκάθαρα κατασταλτικά και συγκρουσιακά χαρακτηριστικά. Η κυρίαρχη ρητορική για το κέντρο της Αθήνας που το χαρακτηρίζει ως γκέτο, έχει μετατραπεί σε κατασταλτική πολιτική και πρακτική μέσω των εφαρμοζόμενων ακραίων μορφών επιβολής στο χώρο. Έτσι, στο σημερινό χωρο-κοινωνικό χάρτη του κέντρου, έχουν προστεθεί τόποι «διωγμού» των μεταναστών είτε από την πλευρά των επίσημων αρχών είτε από αυτήν του ρατσισμού με όρους τοπικού κινήματος. Η εργασία αυτή, επιχειρεί να διερευνήσει τα συστατικά στοιχεία και τους διαφορετικούς αυτούς τόπους από τους οποίους συγκροτείται το κέντρο της Αθήνας. Τα ερωτήματα που απασχολούν, έχουν να κάνουν αφενός με τους τρόπους που οι διαφορετικοί «θύλακες συναντήσεων» διαντιδρούν μεταξύ τους και αφετέρου με τους τρόπους που συναντιούνται ή και συγκρούονται οι ιστορίες κατοίκησης των μεταναστών με τους θύλακες καταστολής και ρατσιστικής ηγεμονίας. Το αν και πως οι εκάστοτε διεκδικήσεις χώρου οδηγούν στη χάραξη χωρο-κοινωνικών ορίων στο κέντρο της πόλης, πόσο διαπερατά είναι αυτά, και αν οι καθημερινές διαπραγματεύσεις των «συσχετισμών εξουσίας» παράγουν έναν πιο ομογενοποιημένο χώρο και μια πόλη κοινωνικής συγκατοίκησης ή όχι. Τα παραπάνω ερωτήματα προσεγγίζονται μέσω πρωτογενούς έρευνας πεδίου που υλοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2014. Με δεδομένο πως «η μάχη» του κέντρου δεν έχει κριθεί ακόμα, επιχειρείται το ξεδίπλωμα μιας ευρύτερης προβληματικής σχετικά με τη συνεχώς διαπραγματευόμενη έννοια του «ανήκειν» και το κρίσιμα επίκαιρο αίτημα του «δικαιώματος στην πόλη».