Άνδρου μονοπάτια. Περιήγηση - παρατήρηση - εκπαίδευση - Χαλά, Παναγιώτα - Μαρία (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Τομέας Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού, 2014)
Βασική επιδίωξη της διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάδειξη της δυτικής πλευράς του νησιού όπου εντοπίζονται τα πρώτα ίχνη κατοίκισης του τόπου από τον άνθρωπο. Με σημεία αναφοράς τους αρχαίους οικισμούς της Υψηλής, της Παλαιόπολης, του Στρόφιλα, της Ζαγοράς και της Πλάκας προτείνεται η δημιουργία ενός δικτύου διαδρομών όπου μέσω της βιωματικής εμπειρίας του περιπάτου, της συνέχειας και της ασυνέχειας της θέας ο άνθρωπος – περιηγητής εξοικειώνεται με τον τόπο. Η επέμβαση εστιάζεται στο σημείο όπου η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος συνυπάρχει με την πολιτισμική κληρονομιά. Το ανενεργό λατομείο, ο πρωην χώρος ΧΑΔΑ, το καταφύγιο άγριας ζωής και δύο αρχαιολογικοί χώροι εντοπίζονται στην ευρύτερη περιοχή της Σταυροπέδας. Η προστασία και η διατήρηση του οικοσυστήματος, η ενημέρωση, η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός των ορίων με γνώμονα τη βιωματική εμπειρία των επισκεπτών αποτέλεσαν βασικούς παράγοντες της συνθετικής διαδικασίας. Σε ένα πρώτο επίπεδο μελέτης δημιουργούμε ένα γραμμικό μονοπάτι που ενοποιεί δύο υπάρχουσες πεζοπορικές διαδρομές, ξεκινά και καταλήγει σε δύο οικισμούς, Παλαιόπολη και Ζαγανιάρι, ενώ χαράσσεται στα ίχνη υπαρχόντων ξερολιθικών διαδρομών. Κατά μήκος του κύριου άξονας της διαδρομής, και σε μια υποχώρηση από αυτήν, στην ευρύτερη περιοχή του καταφυγίου Άγριας Ζωής, βρίσκουμε ανα τακτά διαστήματα, χώρους ορνιθοπαρατήρησης. Στην συνέχεια, η επέμβασή μας εστιάζεται κυρίως στη συρραφή των δύο λόφων στην περιοχή όπου εντοπίζεται η ασυνέχεια του φυσικού περιβάλλοντος. Μετά από μια μελέτη του τρόπου – της κατεύθυνσης των ξηρολιθικών κατασκευών και παράλληλα του τρόπου με τον οποίο κινείται το νερό στο ανάγλυφο μέσω του παραμετρικού σχεδιασμού παρατηρήθηκε μία ταύτιση της ροής του νερού με τα υφιστάμενα μονοπάτια. Στόχος μας ήταν η συρραφή των δύο λόφων με μια κίνηση ανάλογη της κίνησης του νερού, που καταλήγει στη παραλία. Στην αρχή της κατάβασης δημιουργείται ένα περιβαλλοντικό κέντρο όπου πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά, ενημερωτικά και ερευνητικά προγράμματα, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να υποστηριχθεί η ανασκαφική έρευνα. Τέλος, δημιουργούνται δύο παρατηρητήρια, σε σημεία που η υψομετρική διαφορά δεν επιτρέπει την συνέχεια της πορείας που διασχίζει το ρέμα και καταλήγει στη θάλασσα.