Ανάλυση της συμμετοχής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στα προγράμματα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Σιώκας, Γεώργιος (Σχολή Χημικών Μηχανικών. Τομέας Ανάλυσης Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Διεργασιών και Συστημάτων. Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Τεχνολογίας, 2014)
Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης την ανάλυση της συμμετοχής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα Προγράμματα Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα 1983 έως και το 2013. Οι συνεργασίες είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των ανθρώπων αλλά και των ίδιων των φορέων. Οι φορείς καθημερινά σχηματίζουν συνεργασίες με άλλους φορείς που μπορεί να είναι πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, εταιρίες, βιομηχανίες, δημόσιοι οργανισμοί ή μη κερδοσκοπικοί φορείς. Οι στρατηγικές αυτές επιλογές εξυπηρετούν ένα συγκεκριμένο σκοπό και εξαρτώνται άμεσα με τον φορέα που συνδέονται. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σχηματίζει ερευνητικές συνεργασίες με άλλους φορείς που δραστηριοποιείται έντονα στην έρευνα συμμετέχοντας σε πολλά Ερευνητικά Προγράμματα της Ε.Ε. Η μελέτη των δικτύων αυτών είναι σημαντική γιατί προσεγγίζει με συστηματικό τρόπο τις ερευνητικές συνεργασίες στη σύγχρονη εποχή. Οι ερευνητικές συνεργασίες ανάμεσα σε οργανισμούς και η δημιουργία δικτύωσης αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την παραγωγή, διάχυση και ανταλλαγή πληροφοριών και γνώσεων το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της επίδοσης των οργανισμών και ενίσχυση της καινοτομικής διαδικασίας. Ένας σημαντικός παράγοντας, που επιτρέπει στο Πολυτεχνείο να πραγματοποιεί ερευνητικές συνεργασίες και να δικτυώνεται σε αυτές, είναι τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα Προγράμματα Πλαίσιο. Τα προγράμματα Πλαίσιο είναι μια προσπάθεια την Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την έρευνα και να στηρίξει τις διακρατικές συνεργασίες και αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για την ευρωπαϊκή επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη και συνοχή. Αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι το ποσοστό χρηματοδότησης της έρευνας στην Ελλάδα σε εθνικό επίπεδο είναι πολύ μικρό. Η εμπειρική προσέγγιση της εργασίας πραγματοποιήθηκε σε δύο διαφορετικά επίπεδα. Αρχικά δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων που εμπεριέχει όλα τα στοιχεία για τα ερευνητικά έργα του Πολυτεχνείου που συμμετείχε στα Προγράμματα Πλαίσιο της Ε.Ε.. ΟΙ πληροφορίες αντλήθηκαν από μία εκτεταμένη βάση δεδομένων (Cordis, STEP to RJV’s) που περιλαμβάνει απογραφικές πληροφορίες για τις ερευνητικές συνεργασίες που έχουν χρηματοδοτηθεί από τα Προγράμματα Πλαίσιο της Ε.Ε.. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε ανάλυση της εξέλιξης της συμμετοχής των φορέων του ΕΜΠ στα επτά Π.Π και η χρηματοδότησή τους στο 6ο και 7ο Π.Π. Επιπλέον πραγματοποιήθηκαν και μελέτες περίπτωσης που επικεντρώθηκαν σε ορισμένες συμμετέχοντες ερευνητικές ομάδες από διαφορετικές σχολές του Πολυτεχνείου. Έγινε μια προσπάθεια απεικόνισης της πραγματικής εικόνας της συμμετοχής των ομάδων στα Π.Π. που εστιάστηκε σε τρείς χρονικές περιόδους: πριν την έναρξη, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήξητουερευνητικού έργου. Η ανάλυση αφορά τη δόμηση και τη λειτουργία της ερευνητικής ομάδας στο Πολυτεχνείο αλλά και των εταίρων, στη διαχείριση των αποτελεσμάτων καθώς και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο καταγράφηκε η δομή, η σχέση και τα δίκτυα που δημιουργούνται και λειτουργούν μεταξύ των εταίρων. Συμπερασματικά, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα Π.Π αποτελούν τον πυλώνα της ΕΕ για την έρευνα και την ανάπτυξη. Το ΕΜΠ έχει μια πολυετή δράση στα Π.Π. με πολλές σχολές να κατέχουν σημαντικές θέσεις στα έργα και στην έρευνα της Ε.Ε. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το υψηλό ποσοστό συμμετοχών σε έργα αλλά και από το ποσοστό χρηματοδότησης που λαμβάνουν για κάθε ένα έργο ξεχωριστά. Η δομή συνεργασίας με τους υπόλοιπους εταίρους βελτιώνεται συνεχώς διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη δομή της ερευνητικής ομάδας και παράλληλα υπερνικώνταςτις καθημερινέςδυσκολίες που προκύπτουν υλοποιώντας κάθε ένα στάδιο της έρευνας. Τέλος, το Πολυτεχνείο θεωρείται ένα από τα καλύτερα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα στην Ευρώπη και οι φορείς του,προσπαθούν συνέχεια να ανταποκρίνονται στις υψηλές προσδοκίες, που συνοδεύει το όνομα του, ιδιαίτερα στον τομέα των ερευνητικών συνεργασιών στα πλαίσια των Π.Π.