Οι οικισμοί της υπαίθρου στην ενετοκρατούμενη Κρήτη : το παράδειγμα του Μαρουλά - Βαρδάκη, Μελπομένη
[Κατά το 13ο αιώνα η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας αποτελούσε την κατεξοχήν ηγεμονική εμπορική δύναμη της Μεσογείου. Η επεκτατική πολιτική που ασκούσε η Βενετία εκείνη την περίοδο δεν αποσκοπούσε στην εδαφική της επέκταση, αλλά στην επικράτηση των οικονομικών συμφερόντων των μεγαλεμπόρων και των ισχυρών του χρήματος και εκτός Ιταλίας. Έτσι, με την εγκατάσταση των Ενετών στην Κρήτη τα αστικά κέντρα του νησιού (Χάνδακας, Ρέθυμνο, Χανιά), μετατρέπονται σε πολύ μεγάλα εμπορικά λιμάνια-σταθμούς εδραιώνοντας την εμπορικη-οικονομική κυριαρχία των Ενετών στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου. Τα αστικά κέντρα, στα οποία βρίσκεται η βαριά παραγωγή του νησιού με τα νεώρια και την κατασκευή πολύ μεγάλων οχυρωματικών έργων, αποκτούν σταδιακά και ιδιαίτερα από τα μέσα του 16ου αι. και μετά, πολύ μεγάλη οικονομική και πολιτική δύναμη και παρατηρείται εντυπωσιακή πολιτιστική δραστηριότητα. Είναι γεγονός ότι έχει πραγματοποιηθεί μια σχετικά εκτενής έρευνα γύρω από τη ζωή των αστικών κέντρων της Κρήτης εκείνης της περιόδου σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό επίπεδο, αλλά..].